Tòa án Tối cao chặn nỗ lực của ông Trump sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook

Ngày 29/6/2026, Tòa án Tối cao Mỹ trao cho Cục Dự trữ Liên bang (Fed) một thắng lợi hẹp nhưng đáng chú ý khi ra phán quyết với tỷ lệ 5-4 rằng Tổng thống Donald Trump không thể lập tức bãi nhiệm Thống đốc Fed Lisa Cook. Quyết định này ngăn chặn một động thái được xem là sự can thiệp chưa từng có của nhánh hành pháp vào ban lãnh đạo ngân hàng trung ương. Chánh án John Roberts viết ý kiến đa số, dựa nhiều vào tiêu chuẩn "for cause" trong Đạo luật Dự trữ Liên bang đối với việc miễn nhiệm thành viên Hội đồng. Nói cách khác, tổng thống không thể sa thải một thống đốc Fed chỉ vì mong muốn cá nhân; phải có lý do chính đáng, có căn cứ và vượt qua được thẩm định pháp lý. Vụ việc bắt nguồn từ tháng 8/2025, khi ông Trump đăng trên mạng xã hội tuyên bố bãi nhiệm bà Cook, viện dẫn các cáo buộc gian lận thế chấp xảy ra trước thời điểm bà gia nhập Fed. Bà Cook và những người ủng hộ cho rằng các cáo buộc thiếu thuyết phục và các tòa án đã tạm thời đồng tình. Phán quyết của Tòa án Tối cao giữ nguyên vị trí của bà Cook trong khi quá trình kiện tụng tiếp tục. Trong lập luận, ông Roberts vạch ranh giới giữa tính độc lập được pháp luật bảo vệ của Fed và các cơ quan hành pháp khác, nơi ông Trump từng thành công trong việc mở rộng thẩm quyền bãi nhiệm của tổng thống. Bà Cook cũng mang ý nghĩa lịch sử: bà là phụ nữ da màu gốc Phi đầu tiên phục vụ trong Hội đồng Thống đốc Fed. Bà được Tổng thống Biden bổ nhiệm năm 2023, với nhiệm kỳ kéo dài đến năm 2038. Tỷ lệ 5-4 phản ánh mức độ chia rẽ của tòa. Bốn thẩm phán sẵn sàng trao cho ông Trump quyền bãi nhiệm như yêu cầu, cho thấy cấu trúc pháp lý bảo vệ tính độc lập của Fed có thể thay đổi đáng kể chỉ với một lần bổ nhiệm. Một số nhà phân tích thị trường đã nhắc đến Bitcoin như một công cụ phòng vệ tiềm năng cho nhà đầu tư trước lo ngại về các rủi ro đối với tính độc lập của Fed. Lập luận quen thuộc là khi niềm tin vào các định chế tiền tệ truyền thống suy yếu, những tài sản thay thế có nguồn cung cố định và không có cơ quan trung ương điều hành sẽ trở nên hấp dẫn hơn.