SEC bắt tay CFTC thúc đẩy đưa thị trường lên blockchain trong khuôn khổ Project Crypto

Cuộc tranh luận về cấu trúc thị trường tiền mã hóa tại Washington đang chuyển từ thế phòng thủ trước các quy định khắt khe sang một hướng đi cụ thể hơn: Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) muốn tái thiết khung giám sát để các thị trường truyền thống có thể vận hành "onchain". Trong bài phát biểu tại The Economic Club of New York ngày 30/6/2026, Chủ tịch SEC Paul Atkins cho biết cơ quan này đã ký biên bản ghi nhớ (MoU) với Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn (CFTC), nhằm thống nhất các định nghĩa trọng yếu và phối hợp giám sát đối với tài sản số. Theo nội dung được WuBlockchain đưa tin, Atkins mô tả động thái này là bước cần thiết để biến "khoảng trống pháp lý" thành "mảnh đất màu mỡ cho đổi mới". Thời điểm công bố được xem là có tính toán. Trước thời điểm Thượng viện dự kiến bỏ phiếu về một trong những dự luật tiền mã hóa quan trọng nhất trong nhiều năm, các nhóm lợi ích ngân hàng được cho là đang gia tăng sức ép nhằm làm chệch hướng dự luật, yêu cầu sửa đổi phút chót đối với một thỏa hiệp mà họ mới chấp nhận gần đây. Trong bối cảnh đó, SEC và CFTC đang mở một lối đi điều phối giữa các cơ quan, thay vì chờ Quốc hội giải quyết toàn bộ câu hỏi còn bỏ ngỏ. Atkins cũng gắn nỗ lực này với mục tiêu mà Tổng thống Trump từng nêu về việc đưa Mỹ trở thành "thủ đô crypto của thế giới", đồng thời cho biết SEC đang hiện đại hóa quy định trong sáng kiến mang tên "Project Crypto" để hỗ trợ thị trường chuyển sang hạ tầng blockchain. Project Crypto và nhu cầu rõ ràng hóa khung luật Cốt lõi của Project Crypto là thay đổi cách tiếp cận: không xem crypto như một mảng bên lề rồi gắn tạm vào luật chứng khoán hiện hành, mà coi việc ban hành quy tắc rõ ràng cho tài sản số là điều kiện tiên quyết để thị trường vận hành. Atkins nhấn mạnh xây dựng khung quy định khả thi không phải là "ưu ái" ngành, mà là nhu cầu nền tảng. Thiếu khung này, các bên tham gia thị trường sẽ không biết ranh giới giữa chứng khoán, hàng hóa và các công cụ khác nằm ở đâu, khiến đổi mới và bảo vệ nhà đầu tư đều rơi vào trạng thái lửng lơ. Cách đóng khung vấn đề như vậy chuyển trọng tâm tranh luận từ "làm sao chặn kẻ xấu" sang "làm sao tạo thị trường onchain minh bạch, có giám sát". Dù SEC lâu nay thường bị các công ty crypto chỉ trích, ngôn ngữ của Atkins phát tín hiệu thay đổi hướng vận hành: SEC muốn đóng vai trò thiết kế các quy tắc ở cấp hạ tầng, thay vì chủ yếu cưỡng chế dựa trên các phân loại đã lỗi thời. Thông điệp này xuất hiện khi token hóa tài sản trong thế giới thực không còn là lý thuyết. Tổng giá trị tài sản thực trên chuỗi (real-world assets) gần đây đã vượt 20 tỷ USD, còn các tổ chức lớn như JPMorgan và Ondo Finance đã bắt đầu thanh toán giao dịch Trái phiếu Kho bạc Mỹ dạng token trực tiếp onchain. Hoạt động thực tiễn gia tăng tạo áp lực buộc SEC và CFTC phải xác định sớm cách phân loại và xử lý các công cụ này trước khi thị trường mở rộng mạnh hơn trong tình trạng giám sát thiếu nhất quán. MoU SEC&CFTC: bước đi đáng chú ý Theo Atkins, MoU được thiết kế để thay thế tình trạng mơ hồ về thẩm quyền vốn dẫn đến hàng loạt tranh chấp pháp lý giữa cơ quan quản lý và các công ty crypto. Khi thống nhất định nghĩa, hai cơ quan hướng tới giảm bớt sự phỏng đoán về việc một token là chứng khoán, hàng hóa hay một dạng khác. Từ đó, cơ chế giám sát phối hợp có thể giúp doanh nghiệp và giao thức vận hành với nhận thức rõ hơn về nghĩa vụ tuân thủ, hạn chế rủi ro bị áp dụng các hành động cưỡng chế mâu thuẫn. Đây không chỉ là một thủ tục hành chính. Nhiều năm qua, SEC và CFTC hoạt động như hai "vũ trụ song song" và đôi lúc va chạm vì ranh giới quản lý. Một thỏa thuận chính thức nhắm vào việc đồng bộ định nghĩa ở cấp vận hành cho thấy lãnh đạo hai bên không còn coi cạnh tranh liên cơ quan là lựa chọn phù hợp. Thay vào đó, họ thừa nhận nếu thị trường vốn Mỹ muốn chuyển lên onchain thì hệ thống "đường ống" phải được hợp nhất. Diễn biến này cũng gắn với bức tranh hạ tầng rộng hơn: hoạt động của nhà phát triển trên các blockchain lớn như Ethereum, Solana và BNB Chain tiếp tục tăng, theo các bảng xếp hạng hoạt động phát triển gần đây. Đà này củng cố động lực để cơ quan quản lý thiết kế khung cho phép đổi mới theo mô hình permissionless nhưng vẫn đảm bảo tính toàn vẹn thị trường. SEC không nhắm tới một hệ sinh thái onchain hoàn toàn tự do và vô quản, nhưng cũng không muốn lặp lại cách tiếp cận "cưỡng chế trước" vốn gắn với giai đoạn lãnh đạo trước. Bước tiếp theo và những dấu hỏi Dù giọng điệu tham vọng, bài phát biểu vẫn để lại không ít hoài nghi. Ký MoU là một chuyện, chuyển hóa thành quy tắc được luật hóa, đứng vững trước các thách thức tại tòa án và biến động chính trị lại là chuyện khác. Hiện chưa có mốc thời gian cho việc hoàn tất các định nghĩa thống nhất, cũng chưa rõ chúng sẽ tương tác ra sao với quy định cấp bang hoặc các chuẩn mực quốc tế. Project Crypto gợi ý một tiến trình làm luật nhanh hơn, nhưng lịch sử cho thấy các nỗ lực lập pháp về cấu trúc thị trường crypto thường xuyên đình trệ, như phản ứng đang tiếp diễn từ các nhóm ngân hàng. Một câu hỏi khác là SEC và CFTC có đủ năng lực vận hành để giám sát thị trường onchain theo thời gian thực hay không. Các hệ thống giám sát truyền thống dựa vào trung gian tập trung. Sàn phi tập trung và nhà tạo lập thị trường tự động đặt ra thách thức giám sát mà cả hai cơ quan chưa giải quyết trọn vẹn. MoU có thể mới chỉ "dọn bàn", chưa phải "dọn món". Dẫu vậy, xu hướng khó bị hiểu sai: hai cơ quan liên bang lớn nhất phụ trách chứng khoán và hàng hóa đang công khai phối hợp để đưa hoạt động thị trường truyền thống lên hạ tầng blockchain. Từ đây, câu chuyện chuyển từ "có hay không" sang "làm thế nào", đồng thời đặt Mỹ vào vị thế cạnh tranh với các khu vực pháp lý linh hoạt hơn trong việc ban hành luật thân thiện với onchain. Việc thực thi có tương xứng với thông điệp hay không sẽ phụ thuộc vào chi tiết quy tắc sẽ được đưa ra trong các quý tới.