ศาลสูงสหรัฐจำกัดอำนาจภาษีตาม IEEPA ดันบทบาท USTR ขึ้นเป็นแกนกลางนโยบายการค้า

ศาลสูงสหรัฐได้ปรับสมดุลอำนาจการกำหนดภาษีนำเข้าอย่างมีนัยสำคัญ จากคำวินิจฉัย 6 ต่อ 3 เมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2026 ในคดี Learning Resources, Inc. v. Trump โดยชี้ว่าภาษีที่จัดเก็บภายใต้กฎหมาย International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) ขัดต่อรัฐธรรมนูญ เหตุผลหลักคือ อำนาจด้านภาษีเป็นของสภาคองเกรส ไม่ใช่ฝ่ายบริหารที่อาศัยอำนาจฉุกเฉินซึ่งกำหนดขอบเขตไว้กว้าง คำตัดสินดังกล่าวทำให้หนึ่งในเครื่องมือการค้าที่แข็งกร้าวที่สุดของฝ่ายบริหารถูกจำกัด และทำให้สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐ (Office of the US Trade Representative: USTR) ภายใต้การนำของเอกอัครราชทูต Jamieson Greer กลายเป็นศูนย์กลางของการขับเคลื่อนมาตรการตอบโต้ทางการค้า สิ่งที่เปลี่ยนไปจริง ประธานาธิบดีไม่ได้สูญเสียอำนาจด้านภาษีทั้งหมด แต่ไม่สามารถใช้ IEEPA เป็น "เช็คเปล่า" เพื่อออกภาษีในเชิงนโยบายการค้าได้อีกต่อไป บทบาทหลักถูกส่งต่อให้ USTR ผ่านมาตรา 301 ของกฎหมายการค้า ปี 1974 (Section 301 of the Trade Act of 1974) ซึ่งเป็นกลไกที่มีฐานกฎหมายชัดเจนกว่าในการสอบสวนและตอบโต้การค้าที่ไม่เป็นธรรม เอกอัครราชทูต Greer ได้เริ่มกระบวนการสอบสวนตามมาตรา 301 หลายรายการ ครอบคลุมมากกว่า 15 ประเทศและสหภาพยุโรป โดยมุ่งประเด็นแรงงานบังคับและการละเมิดกติกาการค้าอื่น ๆ ขณะเดียวกัน ประธานาธิบดี Trump ประกาศใช้อัตราภาษีทางเลือก 10–15% ต่อสินค้านำเข้าทั่วโลกภายหลังคำวินิจฉัย โดยอาศัยอำนาจตามกฎหมายฉบับอื่นแทน ต่างจากแนวทาง IEEPA ที่สามารถออกมาตรการได้รวดเร็วตามคำสั่งฝ่ายบริหาร การดำเนินการตาม Section 301 ต้องผ่านขั้นตอนเป็นทางการ ตั้งแต่การรวบรวมพยานหลักฐาน เปิดรับความเห็นสาธารณะ ไปจนถึงการเจรจาทวิภาคี ทำไมคริปโตถึงสนใจกฎหมายการค้า หลังคำตัดสินของศาลสูง ราคา Bitcoin ผันผวนอย่างรวดเร็ว โดยช่วงแรกปรับขึ้นราว 2% ก่อนอ่อนตัวลงต่ำกว่า 65,000 ดอลลาร์สหรัฐ ภาษีภายใต้ IEEPA มีลักษณะ "คาดเดายาก" ตั้งใจให้ประกาศได้ฉับพลัน ครอบคลุมได้ทุกประเทศหรือทุกหมวดสินค้าแทบไม่ต้องมีสัญญาณเตือน เมื่อเปลี่ยนมาใช้ Section 301 เส้นเวลาสำหรับภาษีใหม่มีความโปร่งใสมากขึ้น เพราะการสอบสวนใช้เวลาหลายเดือน และการเจรจามักยืดเยื้อกว่านั้น ภาพใหญ่สำหรับนักลงทุน USTR กลายเป็นศูนย์กลางการบังคับใช้มาตรการการค้าของสหรัฐ และทีมของเอกอัครราชทูต Greer กำลังเพิ่มกำลังคนรองรับงาน ส่วนการเริ่มสอบสวนตาม Section 301 ในเดือนมีนาคม 2026 ครอบคลุมมากกว่า 15 ประเทศ ถือเป็นหนึ่งในแคมเปญการสอบสวนการค้าที่ใหญ่ที่สุดในความทรงจำช่วงหลัง ภาษีทางเลือก 10–15% ที่ Trump ประกาศยังต้องจับตาใกล้ชิด เพราะบังคับใช้ภายใต้กรอบกฎหมายคนละชุด และกระแสการฟ้องร้องเริ่มก่อตัวแล้ว นักกฎหมายด้านการค้าบางรายคาดว่าคดีที่ท้าทายภาษีชุดใหม่นี้ภายใต้มาตรา 122 ของกฎหมายการค้า (Section 122 of the Trade Act) อาจเข้าสู่ศาลภายในไม่กี่เดือน การที่ Bitcoin ย่อลงต่ำกว่า 65,000 ดอลลาร์สหรัฐหลังดีดตัวช่วงแรก สะท้อนว่าตลาดยังประเมินไม่ชัดว่าการเปลี่ยนผ่านจาก IEEPA ไปสู่ Section 301 จะเป็นบวกหรือเป็นลบต่อสินทรัพย์เสี่ยง โดยบทสรุปของการสอบสวนแต่ละครั้ง ความล้มเหลวของการเจรจาทวิภาคี และมาตรการตอบโต้จากคู่ค้า ล้วนมีโอกาสกลายเป็นตัวเร่งความผันผวนในระยะถัดไป