Bộ Tài chính Mỹ mở rộng chương trình mua lại trái phiếu khi lợi suất kỳ hạn 30 năm tăng vọt

Bộ Tài chính Mỹ đang tìm cách hạ nhiệt thị trường trái phiếu sau khi lợi suất dài hạn tăng mạnh. Ngày 19/8, Bộ trưởng Scott Bessent cho biết Bộ sẽ mở rộng hoạt động mua lại trái phiếu nhằm hỗ trợ thanh khoản đối với các kỳ hạn dài, nâng quy mô tối đa mỗi đợt từ 2 tỷ USD lên tối thiểu 4 tỷ USD. Kế hoạch có hiệu lực từ ngày 9/9. Động thái này diễn ra trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm leo lên khoảng 5,33%, mức thị trường chưa chứng kiến kể từ năm 2007. Lợi suất kỳ hạn 10 năm dao động quanh 4,66%–4,72%, trong khi áp lực bán tập trung rõ rệt ở phần cuối dài của đường cong lợi suất. Áp lực lên kỳ hạn dài đến từ hai lực kéo lớn đang cùng tranh giành một nguồn vốn. Thứ nhất là nhu cầu vay mượn của chính phủ liên bang, với tổng nợ tiến sát 40 nghìn tỷ USD, kéo theo lượng phát hành mới quy mô lớn. Thứ hai là làn sóng huy động trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp, khi các công ty công nghệ đẩy mạnh phát hành để tài trợ cho hạ tầng AI. Ông Bessent đặt thông điệp can thiệp trong cam kết phát hành trái phiếu "đều đặn và có thể dự đoán", nhấn mạnh vai trò của Kho bạc Mỹ trong việc thiết lập lãi suất phi rủi ro toàn cầu. Ông cũng cho rằng đầu tư của khu vực doanh nghiệp, đặc biệt ở kỳ hạn dài, có thể cải thiện năng suất. Lập luận là nếu doanh nghiệp phát hành trái phiếu dài hạn với chi phí hợp lý, họ sẽ sẵn sàng đầu tư vào các dự án thâm dụng vốn; ngược lại, nếu lợi suất tăng mạnh do bị cạnh tranh bởi nhu cầu vay của chính phủ, dòng đầu tư có thể chậm lại. Thị trường phản ứng theo hướng thường thấy: sau thông báo, lợi suất dài hạn giảm nhẹ và đồng USD suy yếu đôi chút. Cơ chế mua lại vận hành bằng cách Kho bạc mua lại các mã trái phiếu cũ kém thanh khoản và thay thế bằng các mã mới đang lưu hành phổ biến (on-the-run). Mục tiêu là cải thiện tính vận hành của thị trường và giảm phần bù thanh khoản mà nhà đầu tư yêu cầu khi nắm giữ trái phiếu đã "già". Biện pháp này không làm giảm tổng lượng nợ đang lưu hành. Đây cũng là lần thứ hai Bộ Tài chính do ông Bessent dẫn dắt thực hiện động thái can thiệp chỉ trong tháng 8. Trước đó, ngày 1/8, Bộ phối hợp với Nhật Bản trong một nỗ lực ổn định tỷ giá. Hai hành động trong vòng ba tuần cho thấy cơ quan này đang ở trạng thái "chữa cháy", dù từng biện pháp đều được thiết kế để trông như hoạt động thường lệ. Với nhà đầu tư trái phiếu, việc mở rộng mua lại có thể mang lại hỗ trợ ngắn hạn nhờ cải thiện thanh khoản ở nhóm kỳ hạn 10–30 năm. Thị trường trái phiếu doanh nghiệp lại đối mặt bức tranh phức tạp hơn. Các tập đoàn công nghệ tài trợ hạ tầng AI có thể chấp nhận chi phí vốn dài hạn cao hơn, nhưng chi phí phát hành của họ phụ thuộc vào lợi suất Kho bạc cộng với chênh lệch tín dụng. Nếu lợi suất 30 năm duy trì trên 5%, chi phí vay dài hạn của doanh nghiệp sẽ tăng đáng kể, đúng kịch bản mà ông Bessent nói muốn tránh.