Mỹ và Nhật phối hợp can thiệp hỗ trợ yen, tạo lực đỡ cho nhân dân tệ trong bối cảnh hai bên tăng liên kết chiến lược

Thị trường tiền tệ vừa chứng kiến một động thái hiếm gặp: Mỹ và Nhật Bản phối hợp can thiệp ngoại hối để nâng giá đồng yen, lần đầu tiên gần ba thập kỷ. Thông tin được xác nhận ngày 3/8 đang lan tác động sang khu vực châu Á, tạo áp lực tăng lên đồng nhân dân tệ (CNY) đúng lúc Bắc Kinh vẫn cân nhắc mức độ mạnh lên mà họ thực sự mong muốn. Chiến dịch can thiệp được triển khai trong hai ngày 30–31/7, tập trung mua yen, kéo tỷ giá từ quanh 164 yen/USD về xấp xỉ 155 yen/USD, tương đương biến động khoảng 5% chỉ trong vài ngày. Lần gần nhất Washington và Tokyo phối hợp can thiệp trên thị trường ngoại hối là năm 1998, thời kỳ khủng hoảng tài chính châu Á. Cách thức thực hiện cũng tương đối khác thường. Thay vì bán USD trực tiếp, Bộ Tài chính Mỹ triển khai thông qua Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, sử dụng các giao dịch euroyen. Tổng thống Mỹ Donald Trump mô tả đây là "cử chỉ hữu nghị" dành cho Nhật Bản. Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Katayama lại nhấn mạnh tính chiến thuật, phát tín hiệu sẵn sàng hành động tiếp nếu đồng yen chịu sức ép trở lại. Đối với Trung Quốc, diễn biến yen mạnh lên góp phần định hình mặt bằng tỷ giá khu vực. Tính đến ngày 12/8, USD/CNY ở khoảng 6,748, cho thấy CNY tăng nhẹ 0,54% trong một tháng trước đó. Trong 12 tháng gần nhất, nhân dân tệ đã tăng hơn 6% so với USD. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) công bố tỷ giá tham chiếu hằng ngày và cho phép CNY giao dịch trong một biên độ quanh mức này. Bài toán tăng giá của CNY vẫn hai mặt. Đồng tiền mạnh hơn giúp doanh nghiệp Trung Quốc tăng sức mua khi nhập khẩu hàng hóa cơ bản, thiết bị và công nghệ. Trái lại, nếu tăng quá nhanh, sức cạnh tranh xuất khẩu suy yếu, đặc biệt với các ngành biên lợi nhuận mỏng như điện tử, dệt may và tấm pin năng lượng mặt trời. Eurizon, công ty quản lý tài sản châu Âu, dự báo CNY có thể tăng giá tới 9% trong năm 2026. Điểm đáng chú ý của đợt can thiệp lần này nằm ở tính phối hợp. Nhật Bản can thiệp đơn phương không phải hiếm; Tokyo đã chi hàng chục tỷ USD để bảo vệ yen trong các năm 2022 và 2024. Việc Mỹ tham gia được thị trường xem là dấu hiệu liên kết chiến lược rõ hơn, tăng mức độ tin cậy và tính bền vững so với các nỗ lực đơn lẻ. Sau cú tăng mạnh ban đầu, đồng yen có thời điểm trả lại một phần thành quả. Phát biểu của Bộ trưởng Katayama cho thấy Nhật Bản vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục can thiệp nếu biến động quay trở lại.