Bộ Tư pháp Mỹ khởi kiện tịch thu dân sự, nhắm hơn 25 triệu USD crypto liên quan các mạng lưới lừa đảo

Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) tiếp tục mở rộng chiến dịch thu hồi tài sản số bị nghi có nguồn gốc phạm pháp. Các công tố viên đã nộp đơn kiện tịch thu dân sự, nhắm tới lượng token trị giá hơn 25 triệu USD bị cho là có liên quan đến các mạng lưới lừa đảo và rửa tiền xuyên quốc gia. Động thái này diễn ra trong bối cảnh quy mô gian lận tiền mã hóa tăng mạnh. Theo số liệu của DOJ, riêng năm 2025, thiệt hại của nạn nhân từ các vụ lừa đảo crypto đã vượt 7,2 tỷ USD, cho thấy con số 25 triệu USD chỉ là một phần nhỏ trong bức tranh chung. Vụ việc mới nối tiếp một hồ sơ lớn hồi tháng 6/2025, khi DOJ đệ đơn tịch thu dân sự đối với hơn 225 triệu USD token liên quan đến lừa đảo đầu tư tiền mã hóa. Khi đó, Bộ Tư pháp mô tả đây là vụ thu giữ lớn nhất cùng loại từng được Mật vụ Mỹ (US Secret Service) thực hiện. Đóng vai trò nòng cốt trong nhiều đợt thu giữ là Scam Center Strike Force, một lực lượng đặc nhiệm liên kết với DOJ, tập trung vào các hoạt động lừa đảo vận hành từ Đông Nam Á. Nhóm này nhiều lần phong tỏa số token trị giá hàng triệu USD gắn với các đường dây trong khu vực, nơi đã ghi nhận nhiều tổ hợp lừa đảo quy mô lớn. Với vụ tịch thu hơn 25 triệu USD hiện tại, cơ quan chức năng chưa công bố bị đơn cụ thể, địa chỉ ví hay loại token liên quan. Trong các vụ tịch thu dân sự, việc chưa nêu danh tính nghi phạm là điều thường thấy, đặc biệt ở giai đoạn đầu khi điều tra vẫn đang truy vết toàn bộ mạng lưới. Về cơ chế, tịch thu dân sự trong lĩnh vực crypto có điểm khác so với thu giữ tài sản truyền thống: chính phủ khởi kiện đối với "tài sản", không nhất thiết là một cá nhân cụ thể. DOJ nộp đơn kiện các token, lập luận chúng là tiền thu được từ hành vi phạm tội và đề nghị tòa án liên bang ra lệnh chuyển quyền sở hữu về cho nhà nước. Các công ty phân tích dữ liệu blockchain giữ vai trò then chốt. Những công cụ dựng lại lịch sử giao dịch có thể liên kết ví với các địa chỉ lừa đảo đã biết, sàn giao dịch hoặc dịch vụ trộn (mixer), tạo nền tảng giám định số để công tố viên chứng minh cơ sở tịch thu. DOJ đã dựa nhiều vào hạ tầng này trong hàng loạt vụ án; hồ sơ hơn 225 triệu USD tháng 6/2025 cũng cho thấy năng lực truy vết đã trở nên tinh vi đến mức nào. Các đường dây lừa đảo tại Đông Nam Á, thường được gọi là mô hình "pig butchering", đang bị xem là nguồn gây thiệt hại gian lận crypto quy mô lớn chủ đạo trên toàn cầu. Kịch bản phổ biến là đối tượng xây dựng quan hệ với nạn nhân trong thời gian dài qua môi trường trực tuyến, rồi dẫn dụ sang các nền tảng đầu tư giả. Nạn nhân chuyển crypto thật, còn nền tảng chỉ là dàn dựng. Dòng tiền được luân chuyển nhanh qua nhiều lớp ví, khiến phân tích blockchain trở thành công cụ vận hành thiết yếu đối với các điều tra viên liên bang.