Tin đồn Mỹ siết nhập khẩu linh kiện quang cho trung tâm dữ liệu AI: thị trường phản ứng mạnh, Phố Wall chia rẽ

Theo Huo Xing Finance, ngày 5/8, thông tin Mỹ có thể hạn chế nhập khẩu linh kiện quang từ Trung Quốc phục vụ trung tâm dữ liệu AI đã trở thành chủ đề giao dịch mới của nhóm cổ phiếu mô-đun quang. Thị trường Mỹ phản ứng trước trong phiên qua đêm. Nhờ tin tức này, loạt cổ phiếu truyền thông quang như Marvell, Coherent, Lumentum, Applied Optoelectronics và Corning đồng loạt tăng mạnh, dòng tiền nhanh chóng dịch chuyển sang chuỗi cung ứng quang truyền thông đặt tại Mỹ. Ở chiều ngược lại, cổ phiếu mô-đun quang trên thị trường A-share chịu áp lực giảm trong phiên hôm nay; các doanh nghiệp gắn với chuỗi cung ứng AI Bắc Mỹ như InnoLight, Eoptolink và FiberHome được nhà đầu tư theo dõi sát. Quan điểm trên Phố Wall bắt đầu phân hóa. Morgan Stanley và Citigroup đều phát hành phân tích nhanh ngày 4/8 nhưng trọng tâm khác nhau. Morgan Stanley nhấn mạnh tác động tích cực cho chuỗi cung ứng quang truyền thông của Mỹ. Theo ngân hàng này, nếu Mỹ rốt cuộc chặn bộ thu phát quang (optical transceiver) của Trung Quốc khỏi chuỗi cung ứng trung tâm dữ liệu AI, các nhà cung cấp ngoài Trung Quốc sẽ có cơ hội giành thêm thị phần, trong đó Coherent được xem là bên hưởng lợi rõ nét nhất. AAOI và Fabrinet cũng có thể hấp thụ một phần nhu cầu tăng thêm. Với Lumentum, dư địa tăng mang tính gián tiếp hơn, chủ yếu đến từ khả năng chu kỳ thắt chặt nguồn cung laser EML kéo dài; lo ngại của thị trường về việc nguồn cung sớm được nới và biên lợi nhuận chịu áp lực có thể bị trì hoãn. Dù vậy, Morgan Stanley thừa nhận việc triển khai lệnh cấm sẽ rất khó. Công suất của các nhà cung cấp ngoài Trung Quốc hiện không đủ để đáp ứng nhu cầu chi tiêu vốn (capex) cho AI, trong khi một số vật liệu thượng nguồn then chốt như nền InP (InP substrates) vẫn có sự tham gia của chuỗi cung ứng Trung Quốc. Nếu Mỹ hạn chế mô-đun quang Trung Quốc, Trung Quốc có thể trả đũa ở các khâu vật liệu quan trọng. Morgan Stanley còn nêu khả năng “lách” quy định: các nhà cung cấp dịch vụ đám mây Trung Quốc tăng mua linh kiện quang truyền thông sản xuất tại Mỹ. Citigroup đánh giá thận trọng hơn. Ngân hàng này cho rằng lệnh cấm tiềm năng khó trở thành một quy định đơn giản và rạch ròi. Bảy trong mười công ty bộ thu phát quang lớn nhất thế giới là doanh nghiệp Trung Quốc, cung ứng hơn 50% mô-đun quang tốc độ cao cho các nhà cung cấp đám mây lớn của Mỹ. Chuỗi cung ứng mô-đun quang cho AI vẫn trong trạng thái khan hiếm; các nhà sản xuất Trung Quốc giữ lợi thế về chi phí, tốc độ cải tiến sản phẩm và năng lực giao hàng. Citigroup dự báo trong bối cảnh cung-cầu bị bó chặt, khả năng xuất hiện các ngoại lệ chính sách là rất cao. Với các doanh nghiệp Trung Quốc, Citigroup xếp mức độ ảnh hưởng như sau: FiberHome chịu tác động gián tiếp nhất, Dongshan Precision ở mức trung bình, còn Eoptolink đối diện rủi ro trực tiếp nhất. FiberHome chủ yếu cung cấp linh kiện thụ động cho các hãng mô-đun quang ở nước ngoài nên tác động ngắn hạn hạn chế. Eoptolink được cho là có khoảng 88% doanh thu năm 2025 đến từ Thái Lan, tạo bộ đệm nhờ năng lực sản xuất ở nước ngoài. Mối lo thực sự nằm ở khả năng chính sách của Mỹ mở rộng sang các cơ sở sản xuất tại nước thứ ba có yếu tố hậu thuẫn từ Trung Quốc. Sự phân hóa này lý giải cách định giá trên thị trường: cổ phiếu Mỹ phản ánh kỳ vọng tái phân bổ đơn hàng, trong khi A-share phản ánh rủi ro tuân thủ và mức chiết khấu định giá liên quan đến khách hàng Bắc Mỹ. Từ hai báo cáo, điểm đồng thuận hiện tại khá rõ: nếu được áp dụng, lệnh cấm có thể giúp chuỗi truyền thông quang của Mỹ được định giá lại theo hướng tích cực trong ngắn hạn. Bất đồng nằm ở việc “dịch chuyển” đơn hàng có thể diễn ra trơn tru hay không. Xây dựng trung tâm dữ liệu AI tiếp tục tăng tốc, các hãng đám mây cần chuỗi cung ứng ổn định, chi phí thấp và tốc độ cao. Chính sách có thể thay đổi kỳ vọng, nhưng kết cục phụ thuộc vào công suất, quy trình chứng nhận, tỷ lệ thành phẩm (yield) và nguồn cung vật liệu. Với ngành mô-đun quang, tâm điểm thị trường hiện không chỉ là tiêu đề về lệnh cấm mà còn là ba diễn biến then chốt: quy định cuối cùng có bao phủ năng lực sản xuất tại nước thứ ba hay không; các hãng đám mây Bắc Mỹ có thực sự tái phân bổ đơn hàng hay không; và các nhà máy ở nước ngoài của nhà cung cấp Trung Quốc có tiếp tục đóng vai trò bộ đệm hay không.