Đề xuất thu phí của ông Trump có thể làm gián đoạn nỗ lực của vùng Vịnh nhằm né Eo biển Hormuz

Theo CoinDesk, sau khi ông Donald Trump đề xuất áp mức phí 20% đối với hàng hóa vận chuyển qua Eo biển Hormuz, các quốc gia sản xuất dầu ở vùng Vịnh lại đẩy nhanh tìm kiếm tuyến xuất khẩu thay thế. Căng thẳng leo thang giữa Mỹ và Iran cũng một lần nữa phơi bày mức độ dễ tổn thương của hành lang năng lượng có ý nghĩa sống còn này đối với thế giới. UAE và Saudi Arabia đang tăng sử dụng hạ tầng nằm ngoài Hormuz để duy trì xuất khẩu dầu thô. Một số báo cáo cho biết UAE cân nhắc xây một cảng mới và bến container ở bờ đông tại Fujairah, nhằm tránh đi qua Eo biển Hormuz và giảm phụ thuộc vào cảng Jebel Ali. Financial Times (Anh), dẫn các nguồn tin am hiểu, cho hay DP World — đơn vị vận hành các cảng của Dubai — đang thảo luận về dự án. Khi CNBC liên hệ, doanh nghiệp từ chối bình luận. UAE thúc đẩy các phương án xuất khẩu ngoài eo biển. Ông Ahmed bin Sulayem, CEO Dubai Multi Commodities Centre, nhận định việc xây thêm cảng và nhà ga ngoài Hormuz vừa là phản ứng trước mắt, vừa là sắp xếp trung và dài hạn. Theo ông, các hãng vận tải có thể sẽ chưa mặn mà với tuyến Hormuz cho đến khi tình hình an ninh được cải thiện. Ngoài hạ tầng cảng, giới phân tích cho biết UAE còn sử dụng tàu chở dầu để chuyển dầu thô từ khu vực bên trong eo biển ra vùng biển bên ngoài, sau đó bơm sang tàu lớn hơn để vận chuyển sang các thị trường châu Á. Cách làm này nhằm duy trì doanh số dầu thô của UAE và tiếp tục đáp ứng nhu cầu từ các khách hàng châu Á. Lưu lượng của Saudi Arabia đang dịch chuyển nhiều hơn sang Biển Đỏ. Đường ống dầu Petroline theo trục đông–tây của Saudi Arabia dài khoảng 750 dặm, nối Abqaiq ở phía đông tới cảng Yanbu trên Biển Đỏ. Sau khi mở rộng, công suất thiết kế tổng cộng khoảng 7 triệu thùng/ngày. Dữ liệu do Lipow cung cấp cho thấy Saudi Arabia hiện chuyển hướng khoảng 4 triệu thùng/ngày sang tuyến đông–tây để đưa tới Yanbu, nơi tàu chở dầu xuất khẩu ra nước ngoài qua Biển Đỏ. Ông Bob McNally, Chủ tịch Rapidan Energy Group, cho rằng khả năng điều thêm dầu thô sang tuyến này là điểm tích cực trong các điều chỉnh nguồn cung gần đây. Tuy vậy, né Hormuz không đồng nghĩa loại bỏ rủi ro địa chính trị, mà chỉ chuyển rủi ro sang tuyến hàng hải khác. Tàu dầu bốc hàng tại Yanbu vẫn phải đi qua Biển Đỏ và Eo Bab el-Mandeb. Thị trường lo ngại các cuộc tấn công của lực lượng Houthi tại Yemen trên hành lang này có thể đe dọa thêm một tuyến vận tải biển then chốt. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết, trong khu vực vùng Vịnh, hiện chỉ Saudi Arabia và UAE có các đường ống dầu thô đang vận hành đủ khả năng tránh Eo biển Hormuz, với công suất khả dụng ước tính khoảng 3,5–5,5 triệu thùng/ngày. Phần lớn xuất khẩu dầu của Iraq, Kuwait, Qatar, Bahrain và Iran vẫn phụ thuộc lớn vào Eo biển Hormuz. Các nhà phân tích cảnh báo nếu Hormuz tiếp tục bị gián đoạn và các tàu rỗng không thể tiếp cận trơn tru các cảng xuất khẩu, Saudi Arabia, Kuwait và Iraq có thể buộc phải đảo chiều các đợt tăng sản lượng gần đây. Ông Adam Posen, Chủ tịch Peterson Institute for International Economics, cũng nhận định sẽ cần thêm khoảng 18 đến 24 tháng để thiết lập đủ các tuyến đường ống thay thế, lộ trình vận chuyển và các giải pháp xuất khẩu khác.