Storj Labs xin bảo hộ phá sản Chapter 11, đề xuất cơ chế đổi STORJ lấy cổ phần cho người nắm giữ

Storj Labs, công ty mẹ đứng sau nền tảng lưu trữ đám mây phi tập trung Storj, ngày 26/7 đã nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chapter 11 tại Tòa án Phá sản Mỹ khu vực Bắc Tây Virginia. Doanh nghiệp khẳng định mạng lưới vẫn vận hành bình thường, chức năng của token không bị ảnh hưởng và đang tính đưa vào kế hoạch tái cấu trúc một cơ chế để người nắm giữ STORJ có thể tham gia nhận cổ phần của công ty sau tái cấu trúc. Đề xuất “token đổi cổ phần” được đánh giá là hiếm thấy trong ngành crypto. Tính khả thi phụ thuộc vào việc sau khi xử lý toàn bộ yêu cầu của chủ nợ còn lại bao nhiêu giá trị để phân bổ, bởi theo thứ tự ưu tiên trong Chapter 11, chủ nợ được thanh toán trước rồi mới đến nhóm tương tự cổ đông. Từ dự án hạ tầng sớm đến phá sản sau thương vụ M&A chưa đầy một năm Storj thành lập năm 2014, là một trong những dự án hạ tầng phi tập trung đời đầu. Mô hình của Storj dùng cơ chế khuyến khích dựa trên blockchain để các nhà vận hành node trên toàn cầu đóng góp dung lượng ổ cứng nhàn rỗi, tạo mạng lưu trữ phi tập trung như một lựa chọn thay thế dịch vụ tập trung kiểu Amazon S3. Người dùng trả phí lưu trữ và băng thông bằng token STORJ, còn các node được trả công bằng STORJ. Giai đoạn đầu, dự án nhận vốn seed từ Google Ventures, Qualcomm Ventures và Techstars; đến năm 2017 huy động khoảng 30 triệu USD qua đợt bán token. Năm 2024, doanh thu định kỳ hằng năm (ARR) của Storj tăng gấp bảy lần lên khoảng 30 triệu USD, đội ngũ 81 người. Cùng năm, Storj mua lại công ty điện toán GPU Valdi, mở rộng từ lưu trữ sang dịch vụ cho thuê năng lực tính toán. Tháng 10/2025, Inveniam Capital Partners (đơn vị tập trung vào “tài sản hóa” dữ liệu) mua lại Storj thông qua cấu trúc reverse triangular merger. CEO Colby Winegar tiếp tục điều hành, còn Chủ tịch điều hành Ben Golub gia nhập hội đồng quản trị của Inveniam. Ngày công bố thương vụ, token STORJ giảm 18%. Chưa đầy một năm sau, thực thể sau sáp nhập bước vào thủ tục phá sản. Trong thư ngỏ, Storj quy nguyên nhân phá sản cho các khoản nợ tồn đọng, cho biết phần lớn nghĩa vụ phát sinh từ hoạt động và các thương vụ mua lại trước đây, không thuộc chiến lược kinh doanh hiện tại và có quy mô quá lớn để có thể được hấp thụ tự nhiên bằng tăng trưởng. Công ty nói hoạt động hiện tại đã được tinh gọn, nhưng gánh nặng quá khứ cần một quá trình tái cấu trúc dưới sự giám sát của tòa. Storj cho biết sẽ thoái vốn các mảng không cốt lõi được mua trong các giao dịch trước đó để tập trung trở lại vào lưu trữ phi tập trung. Tài sản có khả năng được bán cao nhất là Valdi, công ty mua vào tháng 7/2024. Valdi cung cấp cho Storj mạng lưới hơn 16.000 GPU trên toàn cầu, từng là hạt nhân cho bước mở rộng sang tính toán AI. Dưới góc độ tái cấu trúc phá sản, thương vụ này cũng có thể là một trong những yếu tố làm gia tăng nghĩa vụ nợ. Nếu thoái Valdi, Storj sẽ quay về trọng tâm lưu trữ và từ bỏ định vị “nền tảng đám mây phân tán full-stack”. Đổi token lấy cổ phần: cam kết thực chất hay lời hứa khó thành? Điểm đáng chú ý nhất trong thư ngỏ là kế hoạch mở một lối đi để người nắm giữ token tham gia phân bổ cổ phần của công ty sau tái cấu trúc, với mục tiêu tái cân bằng quyền sở hữu giữa ban điều hành, cộng đồng phi tập trung, người nắm giữ token và nhà đầu tư. Kaloyan Raev, Giám đốc Kỹ thuật Phần mềm của Storj, dùng ngôn từ thận trọng, nhấn mạnh đây là một “cơ hội tham gia” và thiện chí nghiêm túc, không phải kết quả được bảo đảm. Công ty chưa công bố tiêu chí đủ điều kiện (có cần chụp snapshot hay khóa token), tỷ lệ cổ phần phân bổ, cũng như cơ chế tham gia cụ thể. Tất cả điều khoản sẽ được xác lập trong quá trình tái cấu trúc và phải được tòa án phê chuẩn. Rào cản cốt lõi nằm ở thứ tự ưu tiên trong luật phá sản: trong Chapter 11, chủ nợ được thanh toán trước, còn người nắm giữ token về mặt pháp lý thường tương đồng với nhóm nắm quyền lợi kiểu vốn chủ sở hữu, nằm cuối chuỗi ưu tiên. Chỉ khi chủ nợ được thanh toán đầy đủ hoặc đạt thỏa thuận, phần giá trị còn lại mới có thể chảy về phía người nắm giữ token. Ngành crypto chưa có tiền lệ phá sản mà token được đổi trực tiếp lấy cổ phần. Trong vụ kiện WTT liên quan công ty đào coin Giga Watt (từng huy động khoảng 22 triệu USD qua ICO trước khi phá sản), tòa án phán quyết người nắm utility token không được xem là thành viên công ty, vì vậy không thể tự động có tư cách nhận cổ phần; quyền lợi nếu có phải được xác lập riêng trong kế hoạch tái cấu trúc. Vụ phá sản FTX tạo tiền lệ về cách định giá tài sản crypto, nhưng trọng tâm là xử lý yêu cầu của chủ nợ, khác về bản chất so với lộ trình “token đổi cổ phần” mà Storj nêu ra. Một biến số khác là mức độ tập trung nắm giữ token. Tổng cung STORJ là 425 triệu token, trong đó khoảng 30% (xấp xỉ 130 triệu token) vẫn do Storj Labs nắm giữ. Nếu lượng token do chính công ty nắm cũng được tham gia chuyển đổi sang cổ phần, rủi ro xung đột lợi ích giữa ban điều hành và người nắm giữ bên ngoài có thể phát sinh. STORJ hiện giao dịch quanh 0,06584 USD, vốn hóa khoảng 27,97 triệu USD. Sau thông tin nộp đơn Chapter 11, giá giảm 11,2% trong 24 giờ qua. Vị thế nhỏ trong mảng lưu trữ phi tập trung So với các đối thủ dẫn đầu, Storj có quy mô khiêm tốn. Filecoin hiện có vốn hóa khoảng 607 triệu USD, gần gấp 20 lần STORJ, dung lượng lưu trữ mạng lưới vượt 1,8 EiB. Đầu năm 2026, Filecoin công bố lộ trình Onchain Cloud, cho phép tự động sửa chữa dữ liệu, gia hạn vĩnh viễn và liquid staking sức mạnh lưu trữ thông qua Filecoin Virtual Machine (FVM), hướng đến vai trò thay thế AWS theo mô hình phi tập trung. Arweave đi theo hướng khác, giành thị phần ở lưu trữ metadata NFT và trạng thái lịch sử blockchain nhờ mô hình trả một lần để lưu trữ vĩnh viễn. Với Storj, điểm mạnh là tốc độ truy xuất. Nền tảng sử dụng erasure coding để chia tệp thành hơn 80 mảnh phân tán trên các node toàn cầu, chỉ cần 29 mảnh để phục dựng, giúp độ trễ truy xuất ở mức mili-giây, tiệm cận nhà cung cấp đám mây tập trung. Lợi thế này phù hợp các kịch bản “hot data” như streaming video và dữ liệu ứng dụng, dù thị phần vẫn nhỏ hơn nhiều so với Filecoin. Trong giai đoạn tái cấu trúc, rủi ro thực tế là các nhà vận hành node và khách hàng doanh nghiệp có thể chuyển sang Filecoin hoặc Arweave do bất định, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe mạng Storj. Với người nắm giữ STORJ, các điểm cần theo dõi gồm: điều khoản cụ thể của cơ chế đổi token lấy cổ phần trong kế hoạch tái cấu trúc và tiến độ tòa phê chuẩn; cách xử lý 30% token do Storj Labs nắm giữ; và liệu hoạt động sau khi tách/bán Valdi có đủ để nâng đỡ định giá của doanh nghiệp hay không.