SEC bật đèn xanh thử nghiệm giao dịch cổ phiếu mã hóa tạm thời trên blockchain công khai

Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) vừa phê duyệt một cơ chế tạm thời cho phép cổ phiếu mã hóa (tokenized shares) được giao dịch trên các blockchain công khai, trong khuôn khổ chương trình "Innovation Exemption". Động thái diễn ra không lâu sau khi Thượng viện không đưa Đạo luật CLARITY tiến thêm bước nữa, qua đó giúp SEC thử nghiệm một phần nhỏ trong chương trình nghị sự về tiền mã hóa đang bị đình trệ mà không cần chờ luật mới. Cổ phiếu Mỹ có thể lên onchain, nhưng đi kèm giới hạn Theo cơ chế miễn trừ này, người dùng được phê duyệt có thể giao dịch phiên bản blockchain của các cổ phiếu niêm yết trên các sàn chứng khoán Mỹ. Các token này phải duy trì những quyền cơ bản tương tự cổ phiếu truyền thống, gồm quyền biểu quyết, quyền nhận cổ tức và quyền đối với phần tài sản còn lại khi doanh nghiệp thanh lý. Việc giao dịch có thể diễn ra ngoài giờ thị trường với tốc độ thanh toán được rút ngắn. Nhà đầu tư cũng có thể nắm giữ token trong các ví số đủ điều kiện thay vì tài khoản môi giới truyền thống. Dù vậy, đây không phải thị trường DeFi mở. Người tham gia phải được nhà vận hành chấp thuận, đồng thời tuân thủ các quy định và chế tài. Doanh nghiệp có quyền ngăn bên thứ ba không liên quan tự ý mã hóa cổ phiếu. Nếu cổ phiếu bị tạm dừng giao dịch, hoạt động giao dịch token cũng phải dừng theo. Miễn trừ cũng cấm chào bán cổ phiếu lần đầu, giao dịch ký quỹ và các hình thức giao dịch sử dụng vốn vay khác. Về giới hạn quy mô, nhóm cổ phiếu Mỹ vốn hóa lớn bị giới hạn tối đa 75 mã, và khối lượng giao dịch không vượt quá 0,25% khối lượng giao dịch bình quân ngày của tháng trước. Với các cổ phiếu kém thanh khoản hơn, trần là 250 mã và 2,5% khối lượng. Không nền tảng nào được triển khai ngay lập tức; nhà vận hành phải công bố thông tin chi tiết tối thiểu 30 ngày trước khi ra mắt. SEC hiện thực hóa một phần hẹp của CLARITY Dự thảo CLARITY thất bại trước đó có một mục về chứng khoán mã hóa, khẳng định việc đưa cổ phiếu lên blockchain không làm thay đổi bản chất "chứng khoán". Dự thảo cũng đề cập khả năng điều chỉnh cách các quy định hiện hành về lưu ký, lưu trữ sổ sách và thanh toán bù trừ áp dụng cho các giao dịch và hệ thống dùng công nghệ blockchain. Lệnh mới của SEC đi đúng theo nguyên tắc này: cổ phiếu mã hóa vẫn là chứng khoán. Điểm khác biệt là các cơ sở cung cấp địa điểm giao dịch được tạm thời nới yêu cầu đăng ký như sàn giao dịch truyền thống. Tuy nhiên, lệnh này không thay thế CLARITY và không giải quyết nhiều vấn đề cốt lõi, như phạm vi tài sản số thuộc thẩm quyền của SEC hay Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai (CFTC), bộ quy tắc dài hạn cho các sàn giao dịch tiền mã hóa, hay liệu có tác động đến khuôn khổ quản lý DeFi hay không. Quyết định sẽ hết hiệu lực vào ngày 17/09/2031, trừ khi SEC sửa đổi sớm hơn. SEC cũng không đề cập vấn đề thuế. Đạo luật Digital Asset Tax Certainty Act có thể làm rõ cách đối xử thuế đối với stablecoin được dùng để mua các cổ phiếu mã hóa này. Tóm tắt SEC phê duyệt một thử nghiệm kéo dài 5 năm để cho phép giao dịch có cấp phép đối với cổ phiếu Mỹ được mã hóa trên blockchain công khai. Bước đi này hiện thực hóa một phần nhỏ trong chương trình CLARITY đang bị đình trệ, trong khi bức tranh quy định rộng hơn và vấn đề thuế vẫn chưa được làm rõ.