SEC đề xuất khung quy định chứng khoán chuyên biệt đầu tiên cho tài sản crypto

Ngày 18/8/2026, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) công bố dự thảo dài 401 trang mang tên "Regulation Crypto Assets", lần đầu tiên xây dựng một khung quy định chứng khoán được thiết kế riêng cho các "hợp đồng đầu tư" gắn với tài sản crypto. Điểm nhấn của đề xuất là các cơ chế miễn trừ chào bán mới, lộ trình đăng ký phù hợp hơn, cùng một điều khoản "safe harbor" có thể giúp những dự án đạt mức phi tập trung đủ lớn thoát khỏi việc bị phân loại là chứng khoán. Trọng tâm của dự thảo xoay quanh khái niệm SEC gọi là "covered investment contracts", nhằm bao quát các cách thức dự án crypto huy động vốn từ nhà đầu tư. Trong đó, hai ngoại lệ đáng chú ý nhất gồm: - "Startup exemption": cho phép các dự án giai đoạn đầu huy động tối đa 5 triệu USD trong thời hạn 4 năm. - "Fundraising exemption": cho phép huy động tối đa 75 triệu USD mỗi năm, kèm yêu cầu về báo cáo tài chính và chuẩn mực công bố thông tin. Đề xuất cũng xử lý vấn đề mà SEC mô tả là "Hotel California": dự án đã "bước vào" phạm vi luật chứng khoán thì gần như không thể "bước ra", kể cả khi token về sau trở nên đủ phi tập trung và không còn một nhóm nào kiểm soát kết quả cho nhà đầu tư. Điều khoản safe harbor tạo một lối thoát, theo đó các dự án đáp ứng những ngưỡng phi tập trung nhất định có thể được miễn việc tiếp tục bị xếp loại chứng khoán. Động thái này tiếp nối cách tiếp cận mang tính "tương tác" hơn so với chỉ dựa vào thực thi. Tháng 3/2026, SEC từng ban hành một văn bản diễn giải về việc áp dụng các luật chứng khoán hiện hành đối với một số tài sản crypto, được xem là nền tảng lập luận cho "Regulation Crypto Assets". Môi trường lập pháp cũng thay đổi, với các nỗ lực như GENIUS Act năm 2025 cho thấy Quốc hội Mỹ quan tâm đến việc làm rõ quy tắc cho tài sản số. SEC nhận ý kiến công chúng về dự thảo đến khoảng ngày 20/10/2026, tức ngành có gần hai tháng để phản hồi. Trong giai đoạn lấy ý kiến, hai nhóm vấn đề được dự báo sẽ quyết định chất lượng cuối cùng của quy định là: yêu cầu công bố thông tin và các ngưỡng phi tập trung trong cơ chế safe harbor. Phần ngưỡng phi tập trung được xem là quan trọng nhất, bởi SEC sẽ phải "đóng đinh" thành tiêu chí và thước đo cụ thể. Trước đây, năm 2018, cựu Giám đốc Tài chính Doanh nghiệp (Division of Corporation Finance) của SEC Bill Hinman từng nêu quan điểm rằng Ethereum đã đủ phi tập trung để nằm ngoài phạm vi luật chứng khoán, nhưng đó chỉ là phát biểu, không phải quy định. Về tác động thực tế, trần 5 triệu USD trong 4 năm của "startup exemption" mở ra một lộ trình "bootstrapping" hợp pháp mà không phải kích hoạt nghĩa vụ đăng ký đầy đủ. Với các dự án lớn hơn nhắm tới "fundraising exemption" 75 triệu USD/năm, yêu cầu báo cáo sẽ đồng nghĩa cần đầu tư nghiêm túc vào hạ tầng kế toán và công bố thông tin.