Miễn trừ Đổi mới của SEC là gì? Ngày 17/09/2026, SEC cấp miễn trừ 5 năm cho một số nền tảng on-chain giao dịch chứng khoán token hóa gắn với cổ phiếu niêm yết Mỹ

Ngày 17/09/2026, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) công bố cấp thời hạn miễn trừ 5 năm cho một số địa điểm giao dịch on-chain đủ điều kiện, cho phép giao dịch chứng khoán token hóa đại diện cho cổ phiếu thực đang niêm yết tại Mỹ mà không phải đăng ký với tư cách "sàn giao dịch chứng khoán" theo Exchange Act. SEC gọi cơ chế này là "Innovation Exemption" (Miễn trừ Đổi mới). Đây không phải mô hình "sandbox" cho token thử nghiệm. Trọng tâm là cổ phiếu thuộc hệ thống NMS (NMS stocks) đang giao dịch trên @NYSE và @Nasdaq, được đưa lên môi trường on-chain và khớp lệnh thông qua cơ chế tạo lập thị trường tự động (AMM). Tác động chính của miễn trừ (1) Các "Tokenized Securities Venues" (TSV) được miễn tạm thời khỏi việc bị coi là "exchange" theo định nghĩa của Exchange Act. TSV là các địa điểm cung cấp pool thanh khoản AMM và đặt quy tắc xác định ai được phép giao dịch. Người mua và người bán tương tác qua hợp đồng thông minh thay vì bộ máy khớp lệnh (matching engine). (2) Các tổ chức thuộc phạm vi áp dụng (Covered Firms) đóng vai trò nhà cung cấp thanh khoản được miễn khỏi định nghĩa "dealer" khi họ dùng vốn tự có nạp vào các pool. SEC nhấn mạnh miễn trừ này mang tính vận hành. Nhờ đó, các nền tảng có thể triển khai hoạt động giao dịch cổ phiếu on-chain theo một số điều kiện trong thời gian SEC theo dõi và đánh giá tính hiệu quả của cấu trúc này. Các điều kiện kèm theo - Giới hạn số lượng mã chứng khoán (symbols) và khối lượng giao dịch tối đa, thiết lập theo các ngưỡng limit-up/limit-down. - Token phải trao đúng các quyền như chứng khoán cơ sở, gồm quyền nhận cổ tức và quyền biểu quyết. - Không cho phép tài sản tổng hợp (no synthetic assets). - Trước khi bất kỳ bên thứ ba nào token hóa chứng khoán của một công ty, phải có thông báo bằng văn bản và tạo cơ hội để phản đối. - Giao dịch on-chain phải dừng khi sàn niêm yết chính tạm ngừng giao dịch (halt). - Hợp đồng thông minh phải minh bạch, có thể kiểm toán, triển khai trên blockchain không cần cấp phép (permissionless). - TSV phải là "US person" và tuân thủ OFAC. - Thông tin giao dịch (giá, khối lượng, ngày giờ, địa chỉ pool, khối lượng theo ngày) phải được công bố định kỳ. - Miễn trừ hết hiệu lực sau 5 năm kể từ ngày công bố. Miễn trừ này không phải là gì Ủy viên Hester Peirce nhấn mạnh đây không phải ngoại lệ cho DeFi. Các mạng P2P "permissionless" thuần túy không yêu cầu trung gian chưa bao giờ là mục tiêu. Miễn trừ cũng không kết luận dứt khoát rằng TSV có phải "exchange" hay các nhà cung cấp thanh khoản có phải "dealer"; SEC muốn quan sát thực tế trước. Cơ chế này cho phép tổ chức phát hành có quyền chọn "opt out", đồng thời áp dụng các giới hạn về quy mô. Mô hình vận hành theo hướng "permissioned", không phải "permissionless". Dù vậy, động thái có thể tạo bước ngoặt cho thị trường Mỹ: đây là lần đầu giao dịch on-chain đối với cổ phiếu niêm yết được cho phép trong khuôn khổ pháp luật chứng khoán Mỹ.