Metronome Synth thừa nhận 15,7 triệu USD token không có tài sản bảo chứng do độ trễ oracle

MetronomeDAO cho biết khoảng 6.367 msETH và 4,57 triệu msUSD đang lưu hành — tương đương khoảng 15,7 triệu USD theo giá hiện tại — không có tài sản bảo chứng, sau khi các bot giao dịch khai thác dữ liệu giá bị trễ trong tính năng hoán đổi của giao thức suốt nhiều tháng. Khoản thiếu hụt này tương ứng khoảng 31% tổng msETH và 16% tổng msUSD đang tồn tại. Theo báo cáo hậu kiểm công bố ngày 30/7, nếu giá các token tiếp tục giảm và phần chênh lệch bị "hiện thực hóa", thiệt hại sẽ rơi vào các nhà cung cấp thanh khoản — những người đã nạp msETH và msUSD vào các pool giao dịch trên Curve, Aerodrome để nhận phí. Metronome khẳng định tác động chỉ nằm ở mô-đun swap; các mảng khác như thị trường cho vay Morpho, sản phẩm MetBasis và cơ chế mint cốt lõi vẫn vận hành bình thường. Dữ liệu từ CoinGecko cho thấy msETH giảm 25% trong 24 giờ xuống 1.378 USD, trong khi khối lượng giao dịch tăng khoảng 9 lần lên 51,7 triệu USD. msUSD hiện giao dịch thấp hơn 25% so với mốc 1 USD, ở mức 0,737 USD. Theo DefiLlama, Metronome Synth đang có TVL khoảng 10 triệu USD trên Ethereum, Base và Optimism, giảm từ 17,56 triệu USD ghi nhận vào thứ Năm. Bot tận dụng giá oracle "cũ" Metronome Synth là giao thức ra mắt năm 2023, cho phép người dùng ký quỹ tài sản như ETH, USDC, WBTC… để mint các token tổng hợp: msETH bám theo giá ETH và msUSD bám theo USD. Cam kết cốt lõi của hệ thống là mỗi synth lưu hành đều tương ứng với một vị thế nợ, tức ở đâu đó luôn có người "nợ" token đó về lại giao thức và đã khóa lượng tài sản thế chấp lớn hơn giá trị token. Mối quan hệ một-một giữa token và vị thế nợ chính là ý nghĩa của "bảo chứng" trong trường hợp này. Giao thức đồng thời vận hành mô-đun swap, cho phép đổi msETH sang msUSD và ngược lại với "zero slippage". Để xác định 1 msETH đổi được bao nhiêu msUSD, mô-đun đọc giá ETH/USD từ Chainlink, nhà cung cấp oracle phổ biến nhất — dịch vụ đưa giá thị trường ngoài đời thực lên blockchain. Vấn đề, theo báo cáo hậu kiểm, nằm ở việc feed của Chainlink không cập nhật liên tục. Giá mới chỉ được đẩy on-chain khi thị trường biến động vượt ngưỡng đặt trước — 0,15% trên Base, 0,5% trên Ethereum — hoặc sau một khoảng thời gian định kỳ. Giữa các lần cập nhật, giá on-chain có thể chậm hơn thị trường thực vài phút. Các bot theo dõi song song giá thực và giá oracle, rồi thực hiện swap khi chênh lệch có lợi cho chúng, mua synth nào đang bị oracle "định giá thấp" do dữ liệu cũ. Mỗi giao dịch như vậy khiến bot nhận được nhiều giá trị hơn lượng giá trị giao thức nhận lại; phần chênh lệch tích lũy thành thứ Metronome gọi là "unbacked float" — synth lưu hành nhưng không có vị thế nợ đứng sau. Lớp đệm phí không đủ dày Metronome thừa nhận đã lường trước rủi ro giá bị trễ và thiết kế phí swap để hấp thụ: 0,45% mỗi lượt swap trên Base (cao gấp ba ngưỡng lệch 0,15%) và 0,55% trên Ethereum. Giả định là bot không thể có lãi nếu chênh lệch giá nhỏ hơn mức phí. Giả định này không đúng vì feed nằm ngoài "vùng chính xác" lâu hơn đáng kể so với dự tính. Nhóm cho biết đã định giá lại toàn bộ 241.292 lượt swap trong lịch sử giao thức — tổng khối lượng 3,6 tỷ USD trên Ethereum, Optimism và Base — dựa trên đúng dữ liệu oracle tại thời điểm mỗi giao dịch được thực thi. Theo báo cáo oracle đầy đủ của dự án, trên Base, feed ETH/USD đã nằm ngoài biên 0,15% trong 18,5% tổng số phút kể từ khi Metronome triển khai tại đây; độ trễ phản hồi xấu đi rõ rệt trong năm 2026, với giai đoạn tháng 3 đến tháng 7 là quãng 5 tháng tệ nhất trong lịch sử giao thức. Báo cáo hậu kiểm nêu nguyên nhân là "độ trễ của giá Chainlink tại thời điểm thực thi swap — một biến số mà thiết kế phí của Metronome đã không tính đúng, và biến số này đặc biệt suy giảm trên Base". Metronome cho biết đã chia sẻ bộ dữ liệu với Chainlink và đang "thảo luận tích cực"; tính đến thời điểm bài viết, Chainlink chưa có phản hồi công khai. Đội ngũ phát hiện mức bảo chứng suy giảm trong quý I/2026 và mất nhiều tháng để rà soát các khả năng. Việc chẩn đoán bị chậm trong tháng 4 và 5 khi vụ khai thác cầu nối Kelp DAO trị giá 292 triệu USD buộc Metronome tắt hoạt động synth do lo ngại liên quan LayerZero — mạng nhắn tin cross-chain mà hệ synth dùng để di chuyển giữa các blockchain. Đến tháng 6, khi hệ thống hoạt động trở lại mà khoảng trống vẫn tăng, nguyên nhân còn lại chỉ có thể là oracle. Kế hoạch phục hồi Giao thức vẫn hoạt động nhưng bị tổn thương; kế hoạch phục hồi dựa vào nguồn quỹ treasury thay vì cắt lỗ bắt buộc từ người dùng. Hoạt động swap về thực chất đang bị "hãm": phí trên mọi cặp synth đã được nâng lên mức đủ cao để giữ khối lượng ở mức tối thiểu cho đến khi hoàn tất nâng cấp kiến trúc, đồng thời giao thức giờ có thể áp phí khác nhau theo từng chiều giao dịch để phòng trường hợp dòng chảy một chiều. Để phòng nguy cơ "run", treasury đã vay và "loop" tổng danh nghĩa 34 triệu USD tài sản tổng hợp — các vị thế hưởng lợi nếu synth rơi dưới giá tham chiếu — cùng khoảng 6,5 triệu USD thanh khoản mà dự án gọi là "last-to-leave": phần vốn do giao thức sở hữu gửi vào pool và sẽ không rút ra cho đến khi bảo chứng được khôi phục, nhằm tránh việc LP thường phải "đua" rút trước treasury. Metronome cho biết nếu msETH hoặc msUSD giảm khoảng 30%, các vị thế này sẽ tạo đủ lợi nhuận để mua lại và đốt toàn bộ lượng token không bảo chứng, đưa hệ thống trở lại trạng thái bảo chứng đầy đủ. Nhóm nhấn mạnh: "Đây là ngưỡng mà các vị thế hiện tại của treasury đủ để tất toán toàn bộ khoảng trống, không phải cam kết giá không thể giảm sâu hơn." Thu hẹp khoảng trống nếu không có cú sập Trong kịch bản không xảy ra cú giảm mạnh, khoảng trống sẽ được lấp chậm hơn. Metronome nói hơn 51 triệu USD dư nợ đang tạo ra lãi, và nguồn thu đó sẽ dùng để mua lại và đốt dần cho đến khi mọi synth được bảo chứng trở lại. Dự án cũng cho biết đang trao đổi với các đối tác để bổ sung vốn cho nỗ lực này. Các nhà cung cấp thanh khoản được mô tả là có lựa chọn và không bị ép chịu lỗ: bán synth ra thị trường ngay, hoặc ở lại trong pool, tiếp tục nhận lợi suất và chờ peg ổn định hơn. Theo đội ngũ, người nắm giữ MET không bị ảnh hưởng; chương trình mua lại token và phân phối esMET vẫn diễn ra như kế hoạch. Dữ liệu bảo chứng được công bố trên một bảng điều khiển Dune. Báo cáo hậu kiểm cho biết trước khi dựng các vị thế phòng thủ, "LP synth trên toàn hệ thống ở trạng thái thiếu bảo chứng khoảng 30%, trong khi Metronome vẫn chi tiền khuyến khích cho lượng tài sản synth không bảo chứng và không tạo ra năng suất". Metronome cũng nhắc lại tiền lệ tổn thất ở cấp pool: tháng 7/2023, pool msETH/ETH của dự án trên Curve bị rút cạn trong sự cố khai thác trình biên dịch Vyper, vụ việc từng ảnh hưởng nhiều pool Curve.