Kazakhstan phê duyệt quy định khai thác mới, hướng tới quỹ dự trữ Bitcoin 1 tỷ USD

Kazakhstan vừa chính thức hóa một trong những chiến lược khai thác Bitcoin cấp nhà nước quyết liệt nhất hiện nay. Ngày 23/7, chính phủ thông qua bộ quy định mang tên "Quy tắc triển khai khai thác tiền mã hóa chiến lược", cho phép các doanh nghiệp khai thác được phê duyệt hưởng mức giá điện cố định tối đa 10 năm. Đổi lại, các đơn vị này phải nộp một phần Bitcoin khai thác được vào quỹ quốc gia với mục tiêu tích lũy dự trữ tiền mã hóa lên tới 1 tỷ USD. Theo cơ chế mới, các công ty vượt qua quy trình xét duyệt của nhà nước sẽ được cấp hạn ngạch điện với trần chi phí, qua đó giảm rủi ro giá điện tăng mạnh trong suốt một thập kỷ. Bù lại, họ phải trích một phần tài sản số vừa đào để đóng góp vào Quỹ Cụm tự trị Astana Hub (Astana Hub Autonomous Cluster Fund). Quỹ này do Công ty Đầu tư Quốc gia Kazakhstan (National Investment Company of Kazakhstan) quản lý, đặt mục tiêu tích lũy tối đa 1 tỷ USD tiền mã hóa trong dự trữ quốc gia. Động thái này là bước tiếp theo trong lộ trình mà Kazakhstan theo đuổi nhiều năm qua. Nước này hợp pháp hóa hoạt động khai thác từ năm 2020 và ban hành Luật Tài sản số (Law on Digital Assets) năm 2023. Đến năm 2025, chính phủ công bố kế hoạch thành lập quỹ dự trữ tiền mã hóa quốc gia trị giá 500 triệu đến 1 tỷ USD, với nguồn vốn hình thành từ tài sản bị tịch thu và doanh thu khai thác. Tháng 3/2026, ngân hàng trung ương phát tín hiệu có thể phân bổ tối đa 350 triệu USD từ dự trữ vàng và ngoại hối hiện có cho các khoản đầu tư liên quan đến tiền mã hóa. Kazakhstan cũng gia nhập nhóm quốc gia chủ động khai thác Bitcoin nhằm xây dựng dự trữ cấp nhà nước, cùng ít nhất bốn nước gồm Bhutan, El Salvador, UAE và Pakistan. Một số nhà nghiên cứu cho rằng số chính phủ tham gia thực tế có thể lên tới 13. Bhutan được cho là đang âm thầm khai thác Bitcoin nhờ nguồn thủy điện dồi dào và hiện nắm khoảng 6.000 BTC. El Salvador sở hữu khoảng 7.517 BTC, trong đó gần 474 BTC đến từ hoạt động khai thác trong nước. Cách tiếp cận của Kazakhstan được thiết kế theo mô hình hợp tác công–tư. Thay vì nhà nước trực tiếp vận hành mỏ đào, chính phủ thuê khu vực tư nhân triển khai và thu một phần sản lượng. Sau đợt Trung Quốc siết chặt khai thác tiền mã hóa năm 2021, Kazakhstan từng nhanh chóng trở thành trung tâm khai thác Bitcoin lớn thứ hai thế giới khi thợ đào đổ sang tìm nguồn điện giá rẻ. Làn sóng này gây áp lực lên lưới điện, kéo theo nạn khai thác trái phép và tình trạng hạ tầng địa phương quá tải. Khung quản lý mới được xem là nỗ lực vừa kiểm soát rủi ro năng lượng vừa tận dụng cơ hội kinh tế từ ngành khai thác.