Fed tăng lãi suất lần đầu kể từ tháng 7/2023; Saudi Arabia sửa chữa hạ tầng dầu mỏ

Huo Xing Finance đưa tin: Ngày 19/9, thị trường toàn cầu tuần này biến động mạnh khi nhà đầu tư tranh luận về triển vọng lãi suất của Fed, căng thẳng Trung Đông và lo ngại ngành AI "chậm lại". Fed nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 3,75%–4%, lần tăng đầu tiên kể từ tháng 7/2023 và cũng là lần điều chỉnh chính sách đầu tiên dưới thời Chủ tịch Wosh. Biểu đồ dot plot cho thấy 16/18 quan chức dự báo sẽ còn ít nhất một đợt tăng lãi suất nữa trước năm 2026; mức lãi suất trung vị dự phóng cho năm 2026 được nâng từ 3,8% lên 4,1%. Wosh nhận định lạm phát vẫn "quá cao và kéo dài quá lâu", điều kiện tài chính hiện tại chưa đủ thắt chặt. Trái lại, Trump cho rằng lãi suất Mỹ "nên ở mức 1% hoặc thấp hơn". Ngân hàng trung ương Nhật Bản nâng lãi suất chính sách thêm 25 điểm cơ bản lên 1,25%, mức cao nhất trong 31 năm, đồng thời phát tín hiệu sẽ tiếp tục điều chỉnh nếu diễn biến kinh tế và giá cả phù hợp kỳ vọng. Do thị trường đã dự báo rộng rãi và có hai nhà hoạch định phản đối, đồng yên suy yếu thêm, đẩy USD/JPY vượt 157. Căng thẳng Trung Đông lan sang vận tải biển. Ma sát quanh eo biển Hormuz kéo theo các vụ tấn công nhằm vào nhiều tàu thương mại và tàu chở dầu, khiến chi phí vận chuyển tăng mạnh. Lực lượng Houthi tiếp tục nhắm vào hạ tầng năng lượng của Saudi Arabia, làm gia tăng rủi ro tại Biển Đỏ và eo Bab elMandeb. Saudi Arabia đã bắt đầu xây dựng tuyến tránh cho đường ống dẫn dầu đông–tây bị hư hại nhằm nhanh chóng khôi phục năng lực vận chuyển. Iran được chấp thuận cử tổng thống và ngoại trưởng tới New York dự Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, phát đi tín hiệu hạ nhiệt hạn chế trong quan hệ Mỹ–Iran, dù rủi ro leo thang quân sự vẫn hiện hữu. Ngành AI bất ngờ bàn về "giảm tốc". Lãnh đạo Anthropic, OpenAI và xAI gần đây công khai kêu gọi chậm lại tốc độ phát triển các mô hình tuyến đầu, đồng thời tăng cường thử nghiệm an toàn và hoạt động kiểm toán. OpenAI công bố khung công khai "model mismatch", báo cáo sáu trường hợp hành vi bất thường. Trong khi đó, Meta và NVIDIA có quan điểm khác nhau về việc điều phối giảm tốc trên toàn ngành. Song song, tòa án Mỹ đã thụ lý các vụ kiện dân sự nhằm vào Anthropic, OpenAI, xAI và Google, khiến an toàn AI, quy định và chi tiêu vốn trở thành biến số mới của thị trường. Thị trường chứng khoán Thổ Nhĩ Kỳ gặp cú sốc thanh khoản. Chỉ số BIST 100 giảm liên tục trong tuần, riêng thứ Tư lao dốc 5,54% và có lúc giảm hơn 7%, kích hoạt cơ chế ngắt mạch. Nguyên nhân đến từ làn sóng rút vốn trong nước và vấn đề thanh khoản, khi một số quỹ không kịp đáp ứng yêu cầu mua lại. Ngân hàng trung ương Thổ Nhĩ Kỳ mở rộng quy mô tài trợ repo lên 300 tỷ lira; cơ quan quản lý tạm dừng một số hoạt động giao dịch quỹ và hạ yêu cầu ký quỹ cho giao dịch vay ký quỹ. Thị trường phục hồi vào thứ Năm. "Lệnh ngừng bắn năng lượng" Nga–Ukraine vẫn chưa thành hiện thực. Dù Trump tuyên bố hai bên đồng ý ngừng tấn công hạ tầng năng lượng của nhau, chưa có thỏa thuận chính thức nào được xác nhận; các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu, cơ sở năng lượng và cảng biển vẫn tiếp diễn. Dữ liệu của Reuters cho thấy 3 trong 6 nhà máy lọc dầu diesel lớn nhất của Nga đã dừng hoặc giảm mạnh sản lượng do các đòn tấn công bằng drone; Nga được cho là đang chuẩn bị gia hạn hạn chế xuất khẩu diesel. Kioxia đẩy nhanh kế hoạch niêm yết ADS tại Mỹ. Bloomberg cho biết công ty cân nhắc huy động ít nhất 10 tỷ USD thông qua ADRs, có thể sớm nhất vào năm 2027, nhưng quy mô và thời điểm cuối cùng chưa được chốt. Cùng lúc, Solidigm—công ty con của SK Hynix—đang đánh giá xây dựng nhà máy sản xuất bộ nhớ NAND flash ở miền Đông nước Mỹ. Nhu cầu tăng từ các trung tâm dữ liệu AI đang đẩy giá chip lưu trữ và doanh thu thị trường đi lên, thúc các nhà sản xuất bộ nhớ tăng tốc mở rộng hiện diện tại Mỹ.