Fed giữ nguyên lãi suất, 3 phiếu phản đối đòi tăng khiến thị trường chấn động

Tối 29/7 (giờ Bờ Đông Mỹ), Cục Dự trữ Liên bang (Fed) sau cuộc họp FOMC thông báo giữ nguyên biên độ mục tiêu lãi suất quỹ liên bang ở mức 3,50%–3,75%. Đây là lần thứ năm liên tiếp Fed "đứng yên" kể từ đầu năm 2026, sau khi đã cắt giảm lãi suất ba lần liên tiếp tới cuối năm ngoái. Quyết định giữ nguyên lãi suất nhìn chung đúng như kỳ vọng, nhưng mức độ bất đồng nội bộ vượt xa dự báo thị trường: có 3 thành viên bỏ phiếu phản đối. Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack, Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari và Chủ tịch Fed Dallas Lorie K. Logan đều chính thức không đồng thuận, cùng ủng hộ tăng 25 điểm cơ bản ngay tại kỳ họp này. Nhà báo Nick Timiraos (được mệnh danh là "New Fed Whisperer") nhận xét đây là lần đầu kể từ năm 2016 có tới ba thành viên có quyền biểu quyết bỏ phiếu trái chiều cho cùng một điều chỉnh chính sách. Một số chuyên gia trên Phố Wall coi các phiếu phản đối là tín hiệu quan trọng nhất để đọc hướng chính sách. Ông Bob Michele, Giám đốc đầu tư (CIO) tại J.P. Morgan Asset Management, và ông Jim Bianco, Chủ tịch Bianco Research, cho rằng việc xuất hiện nhiều phiếu "diều hâu" hàm ý áp lực tăng lãi suất vẫn còn. Trong tuyên bố sau họp, FOMC gần như giữ nguyên ngôn ngữ so với tháng 6, tiếp tục nhấn mạnh cam kết ổn định giá cả. Fed đánh giá bất định kinh tế tăng lên do xung đột Trung Đông, lạm phát vẫn ở mức cao một phần vì giá năng lượng đi lên, nền kinh tế tăng trưởng ổn định và thất nghiệp hầu như không đổi. Nhận định then chốt về lạm phát cũng được lặp lại: "Lạm phát vẫn cao so với mục tiêu 2% của Ủy ban, một phần phản ánh các cú sốc nguồn cung đẩy giá tăng tại một số lĩnh vực như năng lượng." Điểm thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở kết quả biểu quyết: 9/12 thành viên có quyền bỏ phiếu ủng hộ giữ nguyên lãi suất, 3 người phản đối và muốn tăng 25 điểm cơ bản. Điều này đồng nghĩa 1/4 số cử tri FOMC trong năm nay muốn nâng lãi suất ngay ở kỳ này. Trước đó, "dot plot" tại cuộc họp gần nhất cho thấy trong 18 quan chức đưa ra dự báo, có 9 người dự kiến ít nhất một lần tăng 25 điểm cơ bản trong năm nay và 6 người kỳ vọng ít nhất hai lần. Về kỳ vọng thị trường, công cụ của CME Group (tính tới đóng cửa phiên thứ Ba) cho thấy hợp đồng tương lai định giá gần 70% khả năng Fed không tăng lãi suất trong tuần này; hơn 30% khả năng tăng 25 điểm cơ bản. Thị trường cũng chỉ đặt dưới 24% khả năng Fed tiếp tục giữ nguyên tại cuộc họp tháng 9; đến tháng 12, xác suất "không tăng lần nào" dưới 9%, trong khi khả năng có ít nhất hai lần tăng 25 điểm cơ bản vào khoảng 58%. Tại họp báo, Chủ tịch Fed Walsh nhiều lần nhấn mạnh Fed "sẽ không ngần ngại hành động" để kiềm chế lạm phát và nói "chúng ta còn một số quyết định quan trọng phía trước". Ông cũng tuyên bố giảm mạnh việc "định hướng trước" (forward guidance), để thị trường tự rút ra quỹ đạo lãi suất dựa trên dữ liệu. Walsh khẳng định mục tiêu lạm phát 2% "không có chỗ linh hoạt" và bác bỏ ý tưởng Fed có thể âm thầm chấp nhận lạm phát cao hơn 2%: "Không có mục tiêu mềm, không có mục tiêu ngầm. Chỉ có một mục tiêu: 2%." Ông thừa nhận tình trạng lạm phát vượt mục tiêu đã kéo dài "63 tháng" và nếu lạm phát "quá cao và không giảm", biện pháp tốt nhất là "tăng lãi suất". Walsh cũng nhấn mạnh tính độc lập của Fed, cho biết cơ quan này sẽ không lệch khỏi nhiệm vụ vì áp lực từ thị trường hay bên ngoài. Ông điểm lại các cú sốc những năm gần đây như đứt gãy chuỗi cung ứng do đại dịch, xung đột quân sự, gián đoạn năng lượng, điều chỉnh thuế quan và làn sóng đầu tư AI; Fed tập trung vào cách các sự kiện này truyền dẫn vào lạm phát và hoạt động kinh tế. Một điểm đáng chú ý khác là Fed đề cập trực diện AI và chi tiêu vốn. Walsh cho biết trong nhóm thiết bị công nghệ cao và phần mềm liên quan AI, dữ liệu mới nhất cho thấy tăng trưởng gần 20% trong bốn quý. Theo ông, làn sóng đầu tư của doanh nghiệp đang đẩy giá "chip nhớ, chip logic và hạ tầng AI" tăng lên; Fed đang đánh giá đây chỉ là biến động giá tương đối theo ngành hay có thể lan ra lạm phát diện rộng. Ông cảnh báo tác động cuối cùng của AI lên năng suất, năng lực cung và lạm phát vẫn khó định lượng, và đây sẽ là biến số quan trọng trong các đánh giá chính sách tiếp theo. Walsh cũng từ chối gọi việc giữ nguyên lãi suất là "tạm dừng": "Tôi không mô tả hành động hôm nay là tạm dừng; tôi coi đó là một cuộc rà soát nghiêm ngặt bối cảnh kinh tế." Ông lưu ý trong "42 ngày" giữa hai kỳ họp, lợi suất danh nghĩa và lợi suất thực trên toàn đường cong trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng mạnh, mức tăng thuộc nhóm "top 10%" trong hai thập kỷ qua. Theo ông, thị trường tài chính đã tự siết điều kiện tài chính, và tín hiệu từ thị trường trái phiếu tương đối đồng nhất với bức tranh kinh tế: sản lượng vững, chi tiêu vốn và năng suất mạnh, thị trường lao động ổn định. Cú sốc chính sách đi kèm biến động địa chính trị và tâm lý với công nghệ đã kích hoạt đợt bán tháo mạnh trên thị trường. Thị trường cùng lúc hứng "ba cú đánh": xung đột tại Iran tái bùng phát, Fed "giữ nguyên theo hướng diều hâu" và hoài nghi ngày càng tăng với AI. Dầu Brent tăng vọt 8% trở lại trên 90 USD/thùng. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm vọt lên mức cao nhất kể từ tháng 6/2007, vượt 5,2%. Đồng USD giảm 0,62%. Vàng tăng 0,87% và có lúc vượt 4.100 USD/ounce trong phiên. Chứng khoán Mỹ lao dốc: Dow Jones mất 1.153 điểm (-2,19%), mức giảm theo điểm lớn nhất trong gần 15 tháng; S&P 500 giảm 1,52% xuống 7.316,16 điểm; Nasdaq giảm 1,74% xuống 24.442,94 điểm. Trước thời điểm Fed công bố, thị trường đã thận trọng: S&P 500 giảm 0,61%, Dow giảm 1,47% và Nasdaq giảm 0,58%; vàng và bạc đi lên phản ánh nhu cầu trú ẩn. Sau thông báo, lợi suất trái phiếu 2 năm và 10 năm giảm, vàng giao ngay bật tăng mạnh rồi thu hẹp, trong khi diễn biến cổ phiếu giằng co trước khi chốt phiên giảm sâu.