Thống đốc Fed Waller phát tín hiệu có thể tăng lãi suất để kéo lạm phát về 2%

Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Christopher Waller cho biết Fed nhiều khả năng sẽ phải tăng lãi suất thêm nếu các số liệu kinh tế tiếp tục diễn biến đúng kỳ vọng, nhằm đưa lạm phát quay lại mục tiêu 2% sớm hơn. Ông nhấn mạnh các đợt tăng không nhất thiết diễn ra ở những cuộc họp liên tiếp, nhưng cần được triển khai trong một khung thời gian hợp lý. Theo Waller, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã nâng lãi suất điều hành thêm 25 điểm cơ bản lên 3,75%–4% tại cuộc họp tháng 9, sau 9 tháng giữ nguyên. Ông cho rằng quyết định thắt chặt dựa trên bằng chứng tích lũy trong nhiều tháng, thay vì chỉ một số liệu lạm phát CPI tháng 8. Waller cũng nhắc lại giai đoạn FOMC hạ lãi suất tổng cộng 75 điểm cơ bản qua ba cuộc họp liên tiếp từ tháng 9 đến tháng 12/2025, xem đây như một dạng "bảo hiểm" trước rủi ro suy giảm kinh tế trong bối cảnh thất nghiệp tăng và số việc làm mới rất thấp. Về lạm phát, Waller nói lạm phát đã khá gần mục tiêu 2% nếu điều chỉnh các tác động từ thuế quan mà nghiên cứu cho thấy đang truyền dẫn vào các thước đo lạm phát. Ông cho biết những dữ liệu khác cũng ủng hộ cách đánh giá rủi ro tập trung vào việc làm sau khi việc chính phủ đóng cửa từ ngày 1/10 làm gián đoạn thống kê chính thức. Ông nhận định thị trường lao động có dấu hiệu ổn định trong nửa đầu năm nay, trong khi xung đột tại Trung Đông đẩy giá năng lượng lên rất cao và phần nào làm chậm tiến triển kiềm chế lạm phát. Waller ủng hộ giữ nguyên lãi suất trong mùa xuân và mùa hè, kỳ vọng xung đột sớm kết thúc và cú sốc giá dầu không để lại tác động lạm phát kéo dài. Waller cho biết lạm phát PCE lõi theo tháng (không gồm thực phẩm và năng lượng) hạ xuống 0,1% trong tháng 6. Số liệu tháng 7 ban đầu ước tính 0,2% nhưng sau đó được điều chỉnh xuống 0,1%. Dù vậy, ông cảnh báo các chuyên gia cho rằng tồn kho dầu thấp và hạ tầng bị hư hại có thể khiến giá dầu duy trì ở mức cao đến năm 2027, khi kỳ vọng sớm giải quyết xung đột suy giảm. Bên cạnh đó, Waller nói các bằng chứng ngày càng nhiều cho thấy làn sóng đầu tư xây dựng hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) đã đẩy giá nhóm hàng công nghệ cao cho người tiêu dùng tăng đáng kể, trong lúc các dự báo về quy mô của quá trình này tiếp tục mở rộng. Ông cũng lưu ý căng thẳng thương mại kéo dài có thể dẫn tới các vòng áp thuế mới, qua đó làm lạm phát tăng trở lại. Theo Waller, số liệu lạm phát đầu tiên của tháng 8, công bố ngay trước cuộc họp tháng 9, xác nhận lạm phát vẫn quá cao và cải thiện chưa đủ. Ông đánh giá mức chính sách được duy trì từ tháng 12/2025 đến tháng 9 năm nay sẽ không đưa lạm phát về 2% một cách kịp thời. Waller cho biết hoạt động kinh tế mạnh lên trong nửa cuối năm nay khiến ông bớt lo ngại rằng chính sách thắt chặt sẽ gây suy giảm nghiêm trọng. Dù vậy, ông lo lạm phát tăng tốc sau gần 5 năm rưỡi vượt mục tiêu có thể làm kỳ vọng lạm phát của người tiêu dùng, nhà đầu tư và doanh nghiệp định giá bị đẩy lên. Ông nói các dữ liệu công bố tuần trước nhìn chung không làm thay đổi nhiều bức tranh so với thời điểm họp FOMC tháng 9. Dữ liệu việc làm tháng 9 cho thấy thị trường lao động vững và ổn định dù tổng số việc làm tạo mới thấp hơn. Thất nghiệp vẫn tương đối thấp và gần mức dự báo trung vị dài hạn của các nhà hoạch định chính sách; tăng trưởng bảng lương nằm trong khoảng ước tính đủ để giữ thất nghiệp ổn định. Waller cho biết số liệu tháng 8, sau khi cập nhật theo phương pháp của chính phủ, cho thấy lạm phát PCE lõi theo tháng là 0,25%. Lạm phát PCE lõi 12 tháng ở mức 3%. Ông nói lạm phát lõi 12 tháng đã dao động khoảng 2,5%–3,0% kể từ mùa xuân 2024 mà chưa có tiến triển đủ rõ về mục tiêu. Trong ngắn hạn, chính sách tiền tệ sẽ tập trung vào lạm phát. Về truyền thông chính sách, Waller đưa ra một kịch bản minh họa gồm ba lần tăng 25 điểm cơ bản, tổng cộng 75 điểm cơ bản. Ông lập luận nếu không nói gì về lộ trình kỳ vọng, thị trường có thể biến động khi nhà đầu tư định giá từ 0 đến 5 lần tăng, dẫn tới mức độ thắt chặt quá ít hoặc quá mạnh. Ông cũng cho rằng nếu đưa ra định hướng mạnh theo hướng tăng 25 điểm cơ bản ở mỗi cuộc họp xen kẽ, thị trường có thể định giá 75 điểm cơ bản trong 5 cuộc họp, nhưng việc "khóa cứng" lộ trình như vậy có thể tạo kết quả kém vì bỏ qua dữ liệu mới cho thấy cần tăng nhanh hơn, chậm hơn, mạnh hơn hoặc nhẹ hơn. Waller đề xuất phát tín hiệu rằng nhiều khả năng lãi suất sẽ tăng khoảng 75 điểm cơ bản trong một giai đoạn minh họa 6 tháng, trong khi nhịp độ và quy mô từng bước đi vẫn phụ thuộc vào dữ liệu. Theo ông, cách này cho thị trường thấy hướng đi dự kiến mà không ấn định "điểm đến" nào ngoài mục tiêu ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm. Ông nói các phát ngôn công khai của Fed và Báo cáo Tóm tắt Dự báo Kinh tế (Summary of Economic Projections) hàng quý đóng vai trò phát tín hiệu như vậy. Theo Waller, dự báo tháng 9 cho thấy 16/18 thành viên FOMC nộp dự báo lãi suất kỳ vọng có ít nhất một lần tăng thêm trong hai cuộc họp còn lại của năm nay; trong đó 4 người dự kiến có hai lần tăng. Tám người dự kiến lãi suất cuối năm 2027 cao hơn hiện tại 50 điểm cơ bản, song Waller lưu ý các dự báo cho năm 2027 có thể phản ánh tăng đầu năm rồi giảm về sau. Ông cho biết thị trường diễn giải các dự báo và bài phát biểu của nhà hoạch định chính sách theo hướng tăng khoảng 50 điểm cơ bản trong vài tháng tới. Giá hợp đồng tương lai lãi suất quỹ liên bang tính đến hôm qua cho thấy xác suất 85% có ít nhất một lần tăng lãi suất trước khi kết thúc cuộc họp tháng 12, và gần 20% khả năng có hai lần tăng vào thời điểm đó. Thị trường cũng định giá gần 80% khả năng có ít nhất hai lần tăng trước cuộc họp tháng 3/2027, và 33% khả năng có ba lần tăng trở lên trước cuộc họp này.