Ethereum chịu áp lực co hẹp phí và dòng vốn stablecoin rút ròng, rủi ro bước vào giai đoạn tích lũy

Ethereum đang ghi nhận số lượng giao dịch cao kỷ lục, nhưng doanh thu trên mỗi giao dịch lại giảm mạnh. Đầu năm 2026, giá gas trung bình rơi xuống quanh 0,5 gwei, có thời điểm thấp tới 0,15 gwei. Với gwei bằng một phần tỷ của 1 ETH, chi phí giao dịch trên nền tảng hợp đồng thông minh lớn nhất thế giới gần như trở thành con số không đáng kể. Lộ trình mở rộng của Ethereum đang phát huy đúng thiết kế. Bản nâng cấp Dencun triển khai năm 2024 đã kéo giảm đáng kể chi phí các mạng Layer 2 (L2) đăng dữ liệu trở lại mainnet. Bản nâng cấp Fusaka dự kiến ra mắt vào cuối năm nay được kỳ vọng tiếp tục cải thiện hiệu quả. Trong 30 ngày gần đây, Ethereum thu về khoảng 10,3 triệu USD phí giao dịch, thấp hơn cả Tron và Solana. Mức lấp đầy khối của Ethereum trung bình chỉ khoảng 62%, cho thấy mạng lưới còn xa mới chạm ngưỡng tắc nghẽn, vốn là yếu tố từng đẩy phí lên cao trong quá khứ. Hệ quả trực tiếp là lượng ETH bị đốt giảm. Khi tốc độ đốt thấp hơn lượng phát hành mới, nguồn cung có xu hướng tăng thay vì co lại. Ở mảng stablecoin, dòng tiền đang rời khỏi hệ sinh thái. USDT ghi nhận rút ròng hơn 7 tỷ USD trên Ethereum trong quý I/2026. Tháng 4/2026, khối lượng chuyển stablecoin trên mạng giảm 42,6% chỉ trong một tuần, dù số lượng giao dịch thô lại tăng 41% trong cùng giai đoạn. Tính đến tháng 3/2026, Ethereum vẫn lưu trữ khoảng 162 tỷ USD stablecoin, tương đương khoảng 52% nguồn cung toàn cầu. Dù vậy, ưu thế về "tồn kho" không phản ánh đầy đủ áp lực khi "dòng chảy" đang âm. Theo các nhà phân tích CryptoQuant, sự kết hợp giữa mức độ hoạt động mạng thấp và stablecoin rút ròng trước đây thường báo hiệu giai đoạn giá đi ngang, ổn định hơn là những biến động mạnh theo bất kỳ hướng nào. Câu hỏi cấu trúc sâu hơn nằm ở khả năng chiến lược L2 tạo ra tình trạng "rò rỉ giá trị". Các mạng L2 như Arbitrum, Optimism và Base xử lý hàng triệu giao dịch mỗi ngày với chi phí gần như bằng 0, nhưng phần giá trị kinh tế từng chảy về người nắm giữ ETH thông qua cơ chế đốt và tiền tip cho validator ngày càng được giữ lại trong chính hệ sinh thái L2. Một số ý kiến trong ngành nhấn mạnh nhu cầu cấp bách phải nâng thông lượng của mainnet để thu hút lại các hoạt động thanh toán có giá trị cao. Lập luận là: nếu lớp cơ sở của Ethereum có thể tự xử lý nhiều giao dịch phức tạp, giá trị cao hơn, mạng sẽ giảm phụ thuộc vào L2 để mở rộng và giữ lại được nhiều doanh thu phí hơn.