DTCC thử nghiệm token hóa với BlackRock, Goldman Sachs, đưa cổ phiếu Microsoft và trái phiếu Kho bạc lên blockchain

DTCC, trung tâm bù trừ và lưu ký chứng khoán của Mỹ, đã khởi động chương trình thử nghiệm token hóa với gần 40 định chế tài chính và nhà cung cấp công nghệ, nhằm đưa một số cổ phiếu vốn hóa lớn và trái phiếu chính phủ lên hạ tầng blockchain. Theo WuBlockchain, danh mục tài sản trong thử nghiệm gồm cổ phiếu Microsoft Corp., quỹ Invesco QQQ Trust Series 1, SPDR S&P 500 ETF Trust, các ETF Kho bạc kỳ hạn ngắn và trái phiếu chính phủ Mỹ ở nhiều kỳ hạn. Danh sách đơn vị tham gia mang đậm dấu ấn Phố Wall: BlackRock, JPMorgan Chase, Goldman Sachs, Vanguard và Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) nằm trong nhóm đang kiểm thử công nghệ. DTCC dự kiến ra mắt chính thức dịch vụ token hóa vào tháng 10. DTCC cho biết các phiên bản được token hóa sẽ giữ nguyên quyền sở hữu, quyền nhận cổ tức và quyền quản trị như chứng khoán cơ sở. Điểm này cho thấy DTCC không tạo ra một công cụ tài chính mới, mà tập trung tái thiết quy trình thanh toán bù trừ và lưu ký trên sổ cái có thể lập trình. Với các bàn giao dịch tổ chức vốn đã dựa vào DTCC để xử lý khoảng 1,8 triệu tỷ USD giao dịch chứng khoán mỗi năm, cách tiếp cận này giúp giảm đáng kể bất định pháp lý vốn khiến tài chính truyền thống dè dặt với token hóa. Vai trò của DTCC đáng chú ý vì tổ chức này vận hành hạ tầng cốt lõi cho thanh toán và lưu ký cổ phiếu Mỹ, trái phiếu doanh nghiệp và nợ chính phủ. Việc DTCC, đơn vị sở hữu National Securities Clearing Corporation (NSCC) và The Depository Trust Company (DTC), tiến sâu vào token hóa phát đi tín hiệu khác hẳn các thử nghiệm của fintech hay nền tảng phát hành thuần crypto: hệ thống hậu giao dịch đang được "đấu lại" ngay trong đường ống, kết nối trực tiếp với mạng lưới công ty môi giới-đại lý và tổ chức lưu ký đang xử lý khối lượng trị giá hàng nghìn tỷ USD mỗi ngày. Thử nghiệm diễn ra trong bối cảnh token hóa tài sản thực (RWA) tăng tốc. Theo một bản tổng hợp token hóa hàng tuần gần đây, tổng giá trị RWA được token hóa trên chuỗi đã vượt 20 tỷ USD, với các động thái đáng kể từ Bullish và Ondo Finance cùng JPMorgan. Sự tham gia của DTCC mang lại mức độ uy tín kiểu "hạ tầng hệ thống" mà các dự án tư nhân khó tự đạt được. Dù vậy, nhiều chi tiết cho mốc tháng 10 vẫn chưa rõ. DTCC chưa công bố sẽ dùng mạng blockchain nào, sổ cái có theo mô hình cấp phép (permissioned) hay không, và cơ chế đồng thuận sẽ đáp ứng yêu cầu "tính chung cuộc" (finality) ra sao để phù hợp tốc độ thanh toán trong giờ giao dịch hiện hành. Yếu tố pháp lý cũng là biến số: việc ra mắt dịch vụ cần được SEC và các cơ quan liên quan chấp thuận, trong khi các đề xuất token hóa trước đây thường mất nhiều thời gian hơn dự kiến để vượt qua rào cản tuân thủ. Bài toán cấu trúc thị trường cũng chưa có lời giải. Về kỹ thuật, cổ phiếu token hóa có thể thanh toán trong vài phút hoặc vài giây, nhưng rút ngắn chu kỳ thanh toán hơn nữa so với chuẩn T+1 hiện tại sẽ kéo theo các câu hỏi về ký quỹ, thanh khoản và tài sản đảm bảo mà các bộ phận quản trị ký quỹ và prime broker mới bắt đầu mô hình hóa. Phép thử then chốt là liệu các nhà quản lý tài sản lớn và nhà tạo lập thị trường có thực sự phân bổ bảng cân đối cho vị thế token hóa song song với sổ sách truyền thống hay không. Một nghịch lý khác là cuộc đua token hóa ở hậu trường diễn ra đồng thời với việc giới vận động hành lang ngân hàng phản đối một dự luật crypto quan trọng tại Quốc hội. Theo BlockchainReporter, các ngân hàng đang tìm cách ngăn chặn luật có thể tạo khung quản lý cho tài sản số. Sự tương phản này cho thấy: cùng một nhóm tổ chức vừa âm thầm triển khai thanh toán trái phiếu Kho bạc được token hóa, vừa công khai phản ứng trước các quy định có thể mang lại sự rõ ràng cho thị trường crypto rộng hơn. Sự phân hóa đó khó sớm biến mất và làm phức tạp lộ trình cho các tài sản nằm ở giao điểm của hai cơ chế quản lý. Việc DTCC ra mắt vào tháng 10 sẽ chỉ là một ghi chú nhỏ hay mở đầu cho thay đổi mang tính cấu trúc còn phụ thuộc vào mức độ tham gia của các tổ chức lưu ký, sự rõ ràng từ cơ quan quản lý và khả năng của sổ cái nền tảng trong việc bảo đảm finality khi mở rộng quy mô. Ở thời điểm hiện tại, tín hiệu lớn nhất là DTCC không còn đứng ngoài quan sát token hóa: họ đang trực tiếp lắp đặt lại hệ thống đường ống của thị trường.