Chủ tịch Fed Walsh nhắc "liều nới lỏng" khi nói về đợt tăng lãi suất, hé lộ thay đổi khung điều hành

Tại cuộc họp báo sau đợt tăng lãi suất ngày hôm qua, Chủ tịch Fed Walsh dùng cụm từ "liều nới lỏng" để mô tả bản chất bước đi lần này. Khi được hỏi lãi suất hiện ở đâu so với mức trung lập, ông trả lời khái niệm đó "hữu ích về mặt học thuật" nhưng "không tác động về mặt vận hành tới các quyết định hôm nay". Cách diễn đạt bằng vài từ và một câu như vậy đang buộc Phố Wall đánh giá lại quỹ đạo lãi suất cũng như khuôn khổ chính sách của Fed. Theo cách Walsh đóng khung, ngay cả khi biên độ mục tiêu được nâng lên 3.75%–4%, lập trường chính sách vẫn mang tính hỗ trợ; các đợt tăng lãi suất mới chỉ rút bớt "một liều" kích thích. Ngược lại, "lãi suất trung lập"—mỏ neo mà Fed dùng hơn một thập kỷ để đo mức độ thắt chặt—đang bị gạt khỏi trọng tâm trong thực tiễn. Dữ liệu CME FedWatch cho thấy xác suất Fed tăng lãi suất thêm trong tháng 10 đã tăng từ 42% cách đây một tuần lên khoảng 58%. Goldman Sachs và Bank of America đều nâng dự báo mức tăng lãi suất, trong đó Bank of America còn dự phóng thêm một lần tăng vào tháng 12. Lãi suất ngụ ý theo hợp đồng tương lai vào cuối năm 2027 ở mức 4.635%, hàm ý thị trường đang định giá thêm khoảng 3–4 đợt tăng nữa. Cụm "liều nới lỏng": tăng lãi suất chỉ là rút bớt một liều nới lỏng. Walsh lặp lại cách nói này nhiều lần, cho biết quyết định tăng lãi suất dựa trên nhận định kinh tế Mỹ "mạnh lên" và điều kiện tài chính trở nên kém hạn chế hơn. Krishna Guha, Trưởng bộ phận Kinh tế và Chiến lược Ngân hàng Trung ương tại Evercore ISI, gọi đây là "yếu tố diều hâu nổi bật nhất" trong thông điệp. Guha viết rằng đây "không phải lỡ lời; ông ấy lặp lại nhiều lần, rõ ràng có chủ ý", và cách đóng khung này là sự rời xa đáng kể khỏi ngôn ngữ Fed sử dụng những năm gần đây, mở ra khả năng số lần tăng lãi suất "không có điểm cuối rõ ràng". Theo James Egelhof, Kinh tế trưởng Mỹ tại BNP Paribas Securities, trong thuật ngữ của Fed, "accommodation" đồng nghĩa "kích thích". Điều đó ám chỉ lập trường tiền tệ hiện tại vẫn kích thích mạnh. Với điểm xuất phát là chính sách mang tính kích thích, xung lực chu kỳ còn vững và lạm phát dai dẳng, có thể cần các đợt tăng đáng kể—thậm chí vượt quá kỳ vọng ba lần tăng—để ổn định thất nghiệp và tránh nền kinh tế quá nóng trong năm tới. Nếu hiểu theo nghĩa đen, như Guha nhận xét, lãi suất có thể phải tiếp tục tăng cho tới khi điều kiện tài chính mà khu vực tư nhân đối mặt không còn "mang tính hỗ trợ" (tùy định nghĩa), một viễn cảnh tương đối mở. "Lãi suất trung lập" lùi bước, "chủ nghĩa tiền tệ" nổi lên. Trong cuộc họp báo, phóng viên CNBC Steve Liesman hỏi lãi suất hiện tại còn cách mức trung lập (r*) bao xa. Walsh nói thời còn là sinh viên kinh tế ông từng nghiên cứu lãi suất trung lập, hay "lãi suất thực Wicksell" theo nhà kinh tế Thụy Điển Knut Wicksell. Ông gọi đây là khái niệm "hữu ích về mặt học thuật và giúp định khung thảo luận chính sách", nhưng nhấn mạnh nó "không có tác động vận hành" lên quyết định hiện nay. Tuyên bố này cần đặt trong bối cảnh: từ thời Bernanke, lãi suất trung lập là điểm tham chiếu trung tâm của Fed—lãi suất cao hơn mức trung lập được xem là thắt chặt, thấp hơn là hỗ trợ, và các cuộc tranh luận chính sách xoay quanh cột mốc vô hình đó. Việc Walsh xem nó thuần túy học thuật đồng nghĩa ông đang tháo bỏ "hệ tọa độ" định vị chính sách đã tồn tại hơn một thập kỷ. Một số nhà phân tích cho rằng Walsh đang chuyển logic ra quyết định của Fed theo hướng chủ nghĩa tiền tệ, gọi đây là một "dịch chuyển địa chấn". Người tiền nhiệm của ông, Powell—hiện vẫn là Thống đốc và là thành viên FOMC—từng nhiều lần bác bỏ các nguyên lý cốt lõi của chủ nghĩa tiền tệ. Walsh đã phát tín hiệu từ hội nghị Jackson Hole tháng 8, khi khẳng định mối liên hệ giữa biến động cung tiền với hoạt động kinh tế và lạm phát; cuộc họp báo lần này càng củng cố định hướng đó. Walsh làm rõ nhiều quan điểm phù hợp với chủ nghĩa tiền tệ: biến động giá riêng lẻ của các nhóm hàng như thực phẩm và năng lượng không "gây ra" lạm phát; Fed phải bảo đảm các thay đổi giá tương đối này không tạo hiệu ứng vòng hai, vòng ba; dữ liệu đơn lẻ thường "nhiễu" và xu hướng mới quan trọng; Fed xử lý các biến tổng thể—thị trường lao động, GDP, tổng chi tiêu và lạm phát chung. Ông cũng thừa nhận các hộ thu nhập thấp chỉ sống dựa vào tiền lương hưởng lợi nhiều nhất từ ổn định giá cả. Dữ liệu cung tiền đang cho manh mối. Walsh nói ít nhất hai lần rằng vài tháng gần đây ông khó mô tả điều kiện tài chính là "thắt chặt". Phân tích cho thấy trong 6–9 tháng qua, tốc độ tăng của cung tiền rộng tại Mỹ duy trì trong vùng 6%–8%, bị đánh giá là quá cao; để đạt mục tiêu lạm phát 2%, tốc độ này cần giảm về quanh 6%. So với lãi suất trung lập mang tính trừu tượng và không thể quan sát trực tiếp, tăng trưởng cung tiền đem lại một cơ sở đánh giá chính sách trực quan hơn. Phố Wall đang định giá gì? Jack Janasiewicz, Chiến lược gia danh mục đầu tư trưởng tại Natixis Investment Managers, cho rằng cụm "liều nới lỏng" "củng cố sắc thái diều hâu, cho thấy ủy ban không còn xem chính sách là thắt chặt vừa phải". Dù vậy, ông "không coi đây là khởi đầu một chu kỳ siết mạnh mới", mà gần hơn với việc đảo ngược các đợt cắt giảm mang tính phòng ngừa mà Fed triển khai vào mùa thu 2025. Nếu định giá trên thị trường hợp đồng tương lai trở thành hiện thực, Fed dưới thời Walsh ít nhất sẽ đảo ngược phần lớn các đợt cắt giảm lãi suất được phê duyệt trong nhiệm kỳ Powell. Điểm tranh luận hiện đã vượt khỏi câu hỏi "tăng bao nhiêu lần": khi lãi suất trung lập không còn là trọng tâm vận hành và cung tiền được đưa lên tuyến đầu, thị trường sẽ phải thích nghi với một khuôn khổ chính sách hoàn toàn mới. Sau ba cuộc họp báo, Walsh đã phác thảo đường nét cách tiếp cận, nhưng vẫn chưa đưa ra tín hiệu điểm kết thúc của chu kỳ tăng lãi suất.