Trung Quốc gỡ hơn 14.000 sản phẩm AI trong chiến dịch "Qinglang"

Cơ quan quản lý internet Trung Quốc cho biết đã loại bỏ hơn 14.000 sản phẩm AI khỏi các mạng trong nước ở giai đoạn mở màn của chiến dịch làm sạch diện rộng mang tên "Qinglang". Động thái này phát tín hiệu siết chặt mạnh tay đối với quản trị AI trong nước, khi đợt kiểm tra lần đầu mở rộng trọng tâm AI trên toàn hệ sinh thái. Qinglang, nghĩa là "Trong sạch và Sáng rõ", là chiến dịch quản trị internet thường niên do Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) triển khai nhằm loại bỏ nội dung độc hại hoặc vi phạm pháp luật. Theo CAC, trong giai đoạn 1 của chiến dịch năm 2026, nhà chức trách đã gỡ hơn 14.000 sản phẩm AI không tuân thủ, gồm website, ứng dụng và các tác nhân AI (AI agent). Đồng thời, hơn 6 triệu mẩu thông tin bị coi là trái phép hoặc gây hại cũng bị xóa khỏi các mạng tại Trung Quốc. Cơ quan quản lý còn xử lý tài khoản và dữ liệu: đình chỉ hơn 26.000 tài khoản, gỡ hơn 1.300 danh sách sản phẩm liên quan đến AI, và loại bỏ 9 bộ dữ liệu mã nguồn mở bị đánh giá là bất hợp pháp theo quy định hiện hành. Chiến dịch bắt đầu từ tháng 4/2026, nhắm vào bốn vấn đề chính: bỏ qua thủ tục đăng ký mô hình bắt buộc, cơ chế lọc an toàn yếu, "đầu độc dữ liệu" AI, và tình trạng không gắn nhãn phù hợp đối với nội dung do AI tạo ra trên các nền tảng/dịch vụ. CAC nêu các nghĩa vụ mới áp dụng trên diện rộng: dịch vụ AI phải đăng ký, triển khai bộ lọc an toàn, gắn nhãn rõ ràng nội dung do AI tạo, và quản lý dữ liệu huấn luyện đúng chuẩn. Vi phạm có thể dẫn tới gỡ bỏ và chế tài đối với doanh nghiệp. Các tập đoàn công nghệ lớn nhanh chóng điều chỉnh để đáp ứng yêu cầu. Huawei bổ sung cơ chế rà soát riêng trong kho ứng dụng; Alibaba nâng cấp hệ thống nhận diện nội dung. Zhipu xây dựng một mô hình rà soát mới; DeepSeek bổ sung kiểm tra nhằm ngăn thao túng dữ liệu. Trong khi đó, Doubao của ByteDance và nhóm Qwen lựa chọn vô hiệu hóa tính năng tác nhân tùy biến, thay vì đáp ứng các yêu cầu mới về chống nghiện và thoát tức thì. Ở cấp địa phương, cách triển khai cũng được điều chỉnh theo địa bàn. Bắc Kinh kết hợp tự kiểm tra của nền tảng với giám sát định kỳ; Thượng Hải xây dựng quy tắc theo từng loại nền tảng. Chiết Giang tập trung kiểm toán mô hình; Quảng Đông thiết lập cơ chế phối hợp đa cơ quan cho toàn bộ chuỗi AI. Giai đoạn 2 được dự báo căng hơn khi mở rộng mục tiêu sang các trường hợp AI bị dùng để phát tán thông tin sai lệch, tạo nội dung bạo lực, mạo danh người khác, gây hại trẻ vị thành niên, và vận hành các chiến dịch "seeding" trả phí. CAC tuyên bố sẽ áp dụng mức phạt nặng hơn đối với tài khoản và tổ chức vi phạm. Một quy định riêng sẽ có hiệu lực từ ngày 15/7: "Interim Measures for AI Anthropomorphic Interactive Services" nhắm tới các sản phẩm "bạn đồng hành AI" phục vụ quan hệ cảm xúc. Quy định cấm dịch vụ bạn đồng hành ảo đối với người chưa thành niên và yêu cầu có sự đồng ý của người giám hộ với người dùng dưới 14 tuổi. Đợt siết quản lý diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh AI Mỹ–Trung gia tăng. Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc được cho là có thể bắt kịp các hệ thống mới của Mỹ chỉ sau vài tháng kể từ khi phát hành. Đáng chú ý, công ty an ninh Semgrep cho biết một mô hình miễn phí của Zhipu gần đây vượt Anthropic's Claude Opus 4.8 về khả năng tìm lỗ hổng phần mềm.