Hard fork Van Rossem của Cardano kích hoạt lúc 21:44 UTC ngày 18/7

Cardano (ADA) dự kiến kích hoạt hard fork nội kỷ nguyên Van Rossem hôm nay, tự động diễn ra tại ranh giới epoch theo lịch giao thức, vào 21:44:51 UTC ngày 18/7/2026 ở slot 192.844.800. Đây được xem là một trong những cột mốc kỹ thuật được chờ đợi nhất của ADA trong năm nay, dù giá vẫn thấp hơn nhiều so với đỉnh lịch sử. Cộng đồng Cardano cũng tổ chức một cuộc gọi đếm ngược công khai để theo dõi sự kiện trực tiếp. Mạng lưới đang chuẩn bị chuyển sang Protocol Version 11. Các nhà phát triển nhấn mạnh Van Rossem là bước nền tảng, không phải thay đổi mang tính "trang trí", nhằm mở đường cho các nâng cấp mở rộng quy mô sâu hơn trong các epoch kế tiếp. Trước khi đi vào kích hoạt, đề xuất quản trị của Van Rossem đã vượt qua một rào cản quan trọng. Ngày 13/7, hành động quản trị này đạt các ngưỡng phê chuẩn yêu cầu ở tất cả nhóm bỏ phiếu và được phê chuẩn chính thức tại ranh giới epoch của Epoch 643. Theo cơ chế quản trị on-chain của Cardano, sổ cái ưu tiên hard fork hơn mọi hành động đang chờ xử lý khác, về lý thuyết có thể làm chậm các đề xuất được phê chuẩn cùng thời điểm. Trên thực tế, không có hành động quản trị nào khác bị trì hoãn, hết hạn hay chịu tác động từ cơ chế ưu tiên này. Quá trình phê chuẩn suôn sẻ cho thấy cách quy trình bỏ phiếu theo "hiến pháp" của Cardano đang xếp lịch thay đổi giao thức mà không làm gián đoạn chương trình nghị sự on-chain. Về mặt kỹ thuật, Van Rossem mang lại các nâng cấp cụ thể. Hard fork cải thiện hiệu năng Plutus và tinh chỉnh Plutus Cost Model, bảng định giá xác định mỗi thao tác smart contract tiêu tốn bao nhiêu tài nguyên tính toán. Bản nâng cấp cũng tăng tính nhất quán của ledger và gia cố bảo mật node, bổ sung các primitive nâng cao, yêu cầu tính duy nhất của khóa VRF và cập nhật quy tắc reference input. VRF (verifiable random function) là cơ chế mật mã Cardano dùng để chọn nhà sản xuất khối công bằng; siết chặt tính duy nhất của khóa giúp giảm rủi ro ở các tình huống biên trong quá trình chọn leader. Mục tiêu chung là giúp lớp smart contract nhanh hơn và dự đoán được hơn cho các đội ngũ xây dựng ứng dụng quy mô lớn. Van Rossem cũng được thiết kế như lớp nền cho giai đoạn tiếp theo: hard fork kỷ nguyên Dijkstra, bản phát hành sẽ đưa Ouroboros Leios lên Cardano. Leios là cách tiếp cận đồng thuận được thiết kế lại nhằm tăng mạnh thông lượng bằng cách tách sản xuất khối khỏi khâu xác thực giao dịch, cho phép xử lý song song nhiều dữ liệu hơn. Việc đưa các primitive cần thiết lên trước giúp giảm khối lượng kỹ thuật khi Dijkstra kích hoạt. Với một mạng lưới lâu nay bị phê bình về thông lượng, việc đặt Leios làm cột mốc tiếp theo cho thấy hướng đi của lộ trình mở rộng quy mô trong năm tới. Tiến độ đã thể hiện trên testnet. Dự án Leios testnet có thêm hai bản dựng nguyên mẫu mới, prototype2026w27a và prototype2026w28, sau khi đội ngũ xử lý một số lỗi phát sinh trong quá trình chạy testnet trực tiếp. Nhóm cũng triển khai một bảng điều khiển bỏ phiếu chuyên dụng để tăng khả năng quan sát Leios, giúp cộng tác viên theo dõi rõ hơn cách các endorser block được đề xuất, bỏ phiếu và chứng nhận. Mức minh bạch này đặc biệt quan trọng với một cuộc đại tu đồng thuận, nơi các lỗi chứng nhận tinh vi thường khó phát hiện. Việc lặp lại công khai trên testnet cho phép cộng đồng stress test Leios trước khi lên mainnet. Ở diễn biến khác, Cardano Foundation gia nhập x402 với tư cách Associate Member thuộc Linux Foundation. x402 là một tiêu chuẩn thanh toán mở nhằm khôi phục mã trạng thái HTTP 402 vốn bị bỏ quên, cho phép ứng dụng và tác nhân AI tự trị thanh toán theo từng yêu cầu bằng stablecoin mà không cần tài khoản, API key hay trang checkout. Thiết kế hướng đến thương mại máy-đến-máy, nơi một tác nhân AI có thể tự động quyết toán micropayment khi sử dụng dịch vụ. Với Cardano, tư cách thành viên này đặt mạng lưới vào một tổ chức tiêu chuẩn mới nổi đúng lúc thanh toán do tác nhân điều khiển đang tăng tốc, mở rộng vai trò vượt ra ngoài staking và smart contract sang hạ tầng giao dịch "native" của internet. Về thị trường, công cụ chấm điểm tổng hợp 42-indicator độc quyền của COINOTAG đánh giá vùng kháng cự $0,1669 đạt 78/100 (mạnh), dựa trên sự hội tụ của tín hiệu hỗ trợ chuyển thành kháng cự theo xu hướng giảm và đường Ichimoku Kijun. Mốc hỗ trợ $0,1578 đạt 71/100 nhờ Supertrend và cụm high-volume node. Giá spot quanh $0,166 khiến ADA bị kẹp giữa hai ngưỡng. Dữ liệu phái sinh cho thấy funding rate nhích dương 0,0031%, open interest khoảng 159 triệu USD và tỷ lệ tài khoản long/short là 2,57 (72% vị thế long), gợi ý trạng thái nghiêng về phía tăng giá nhưng dễ trở nên quá tải và có thể xả nhanh. Chỉ số Fear & Greed ở mức 25 phản ánh "cực kỳ sợ hãi" trong bối cảnh xu hướng giảm rộng hơn. Đóng cửa ngày vượt $0,1669 có thể mở ra vùng $0,1836; thủng $0,1578 sẽ làm vô hiệu luận điểm tăng giá.