Bitcoin bật tăng 8,8% sau khi Bộ Tài chính Mỹ tăng gấp đôi quy mô mua lại trái phiếu kỳ hạn dài

Bitcoin (BTC) vừa trải qua hai đợt can thiệp thị trường của Mỹ trong chưa đầy ba tuần và phản ứng theo hai hướng trái ngược. Động thái hỗ trợ đồng yên khiến BTC giảm, trong khi biện pháp "đánh" vào lợi suất kỳ hạn dài lại kéo giá tăng 8,8%. Ngày thứ Năm, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tiếp tục phát tín hiệu mạnh hơn. Ông cho biết chương trình mua lại trái phiếu có thể vượt 4 tỷ USD cho mỗi đợt phát hành và sẽ được triển khai thường xuyên, dù phủ nhận việc quyết định này xuất phát từ diễn biến lãi suất. Ông cũng ám chỉ có thể công bố bước đi lớn hơn nhằm cắt giảm thâm hụt. Hai lần can thiệp, hai phản ứng ngược chiều của Bitcoin Bề ngoài, câu chuyện giống như BTC phản ứng với can thiệp nói chung. Thực tế, thị trường đang thưởng cho loại can thiệp có tác dụng hạ chi phí vay mượn dài hạn của Mỹ. Đợt đầu diễn ra đầu tháng 8. Nhật Bản mua vào đồng nội tệ với quy mô ước tính 53 tỷ USD. Sau đó, ngày 1/8, Fed New York mua yên thay mặt Bộ Tài chính Mỹ. Đây là lần đầu Washington mua yên kể từ năm 1998. Dù vậy, Bitcoin vẫn trượt về quanh 63.000 USD, giảm 1,25%, trong khi chứng khoán Mỹ đóng cửa tăng. Yếu tố đòn bẩy giúp giải thích vì sao BTC hấp thụ cú sốc đồng yên rõ hơn các tài sản khác. Nhiều nhà giao dịch vay rẻ bằng yên để mua tài sản lợi suất cao (carry trade). Khi yên tăng mạnh, chi phí nắm giữ vị thế tăng lên. Crypto nằm ở đầu rủi ro nhất của chuỗi này nên thường bị bán trước. Điểm mấu chốt nằm ở thị trường trái phiếu. Lợi suất dài hạn không giảm trong tuần đó. Trái phiếu 10 năm chốt gần 4,74%, mức cao nhất kể từ tháng 1/2025, còn lợi suất 30 năm duy trì quanh vùng đỉnh hậu 2007. Một cách diễn giải là động thái hỗ trợ yên giúp Nhật tránh phải bán trái phiếu Kho bạc Mỹ, tức bảo vệ tỷ giá nhiều hơn là "đầu dài" của đường cong lợi suất. Vì lợi suất dài hạn không hạ, Bitcoin không có lý do để tăng. Đợt can thiệp thứ hai đến ngày 19/8 và tác động trực tiếp lên trái phiếu. Bộ Tài chính Mỹ tăng gấp đôi quy mô mua lại ở kỳ hạn dài, nâng mức trần mỗi đợt lên tối thiểu 4 tỷ USD. Động thái này xuất hiện chỉ một ngày sau khi lợi suất 30 năm chạm 5,337%, mức cao nhất kể từ năm 2007. Bitcoin phản ứng gần như ngay lập tức. Khoảng 1,23 tỷ USD vị thế bán khống trên thị trường crypto bị thanh lý trong 60 phút. Đến thứ Năm, BTC giao dịch quanh 69.803 USD, tăng 8,8% trong 24 giờ. Vì sao lợi suất dài hạn quan trọng hơn đồng yên Lợi suất kỳ hạn dài là mức sinh lời gần như không rủi ro mà nhà đầu tư có thể nhận được. Khi trái phiếu 30 năm trả trên 5%, đây là đối thủ cạnh tranh rất mạnh với tài sản rủi ro. Nếu lợi suất bị đẩy xuống, bài toán phân bổ vốn đổi chiều: chi phí vay giảm, USD suy yếu, dòng tiền có xu hướng đi xa hơn trên đường cong rủi ro. “Khi lợi suất giảm và USD yếu đi, tài sản rủi ro thường tăng,” Jeff Mei, giám đốc vận hành của sàn BTSE, nhận định. Hai sự kiện cũng khác nhau ở tính cưỡng bức. Đồng yên mạnh buộc nhà giao dịch phải thoát vị thế; lợi suất giảm lại là lời mời gọi mở vị thế mới. "Lời mời" này tạo ra biến động lớn hơn. Một phản biện thường được nêu ra là cú tăng 8,8% chủ yếu do ép mua lại (short squeeze) chứ không phải dòng tiền mua mới. Nhận định đó hợp lý, nhưng một cú squeeze vẫn cần chất xúc tác, và chất xúc tác lần này là lợi suất giảm. Điều gì có thể dập tắt đà tăng Rủi ro lớn nhất vẫn là lợi suất. Cả hai lần can thiệp đều đang mất dần tác dụng. USD/JPY giao dịch quanh 158,79 vào thứ Năm, gần trở lại điểm xuất phát. Hai chính phủ đã chi hàng chục tỷ USD nhưng hiệu ứng lên đồng yên mờ dần. Thị trường trái phiếu đảo chiều còn nhanh hơn. Dữ liệu TradingView cho thấy lợi suất 10 năm ở mức 4,692% vào thứ Năm, sát 4,710% trước khi có thông báo. Lợi suất 30 năm tăng lên 5,237% sau khi giảm xuống 5,192%. Về quy mô, mức tăng mua lại chỉ thêm khoảng 14 tỷ USD so với thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ trị giá hơn 30 nghìn tỷ USD. Chương trình cũng chưa bắt đầu cho tới ngày 9/9. Chris Turner của ING viết hôm thứ Năm rằng việc tăng mua lại thêm 2 tỷ USD có thể giống "sắp xếp lại ghế trên tàu Titanic" nếu đặt cạnh khoản nợ quốc gia Mỹ 40 nghìn tỷ USD, nhưng động thái của Bộ Tài chính Mỹ vẫn được nhà đầu tư toàn cầu đón nhận. Điều này phản ánh khoảng cách giữa tác động dòng tiền và thông điệp chính sách. Ông Bessent sau đó tìm cách thu hẹp khoảng cách đó. Bloomberg đưa tin ông nói hôm thứ Năm rằng mua lại có thể vượt 4 tỷ USD cho mỗi đợt phát hành, đồng thời khẳng định Bộ Tài chính sẽ thực hiện thường xuyên, biến cú bất ngờ một lần thành chính sách thường trực. Ông cũng thừa nhận thanh khoản ở kỳ hạn 30 năm đặc biệt kém và lợi suất hiện không phản ánh đúng các yếu tố nền tảng – những nhận xét hiếm thấy từ một Bộ trưởng Tài chính đương nhiệm. Dù vậy, ông phủ nhận lãi suất là động lực ra quyết định, trong khi thị trường lại giao dịch đúng theo cách hiểu ngược lại. Ông Bessent còn cho rằng thâm hụt có thể đã đạt đỉnh dưới chính quyền hiện nay. Nếu đúng, áp lực nguồn cung đằng sau khối nợ 40 nghìn tỷ USD sẽ dịu bớt. Dù vậy, vẫn có hai yếu tố có thể chấm dứt nhịp tăng: lợi suất 30 năm bứt phá rõ ràng lên trên 5,34%, hoặc Fed chuyển sang lập trường diều hâu sau khi biên bản họp cho thấy có ba quan chức muốn tăng lãi suất. Căng thẳng hiện tại nằm ở chỗ tác động thực tế đang nhạt dần, còn cam kết chính sách lại được nâng cấp. Giá Bitcoin lúc này giống như một bảng điểm trực tiếp cho cuộc giằng co đó.