Hàn Quốc mở rộng thử nghiệm CBDC lên 500.000 người dùng, áp dụng token lập trình và dùng cả tiền ngân sách thật

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) đang nâng quy mô thử nghiệm tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) lên một nấc mới. BOK thông báo hôm thứ Hai rằng giai đoạn tiếp theo của Project Hangang — sáng kiến đồng won số trên nền tảng blockchain — sẽ khởi động vào tháng 9 tới, mở rộng sang 9 ngân hàng thương mại và tối đa 500.000 người dùng. Điểm khác biệt lớn so với các đợt trước: chương trình sẽ thử nghiệm các tính năng "tiền có thể lập trình" và sử dụng nguồn tiền ngân sách thật. Nhìn lại giai đoạn 1 Giai đoạn 1 diễn ra từ tháng 4 đến tháng 6/2025. Bảy ngân hàng cùng khoảng 12.000 điểm chấp nhận thanh toán tham gia, ghi nhận 114.880 giao dịch. Dù một số báo cáo cho biết từng có khoảng 81.000 ví được mở trong các thử nghiệm trước đó, chỉ khoảng 42% chủ ví thực sự chi tiêu token, cho thấy vấn đề về mức độ tương tác. Theo ước tính của HRF CBDC tracker, các ngân hàng đã chi khoảng 30–35 tỷ won để xây dựng hạ tầng phục vụ những kết quả này. Giai đoạn 2 thay đổi điều gì BOK thiết kế giai đoạn 2 để mô phỏng hoạt động ngân hàng thường nhật và khắc phục tình trạng người dùng ít sử dụng. Các tính năng dự kiến bổ sung gồm: - Xác thực sinh trắc học (vân tay) - Chuyển tiền giữa các ví (P2P) - Tự động nạp tiền từ tài khoản ngân hàng liên kết - Tự động thanh toán định kỳ và chi trả lãi - Phát hành hóa đơn/biên lai tiền mặt - Token tiền gửi có thể lập trình nhằm thử nghiệm giải ngân trợ cấp của chính phủ Lần đầu tiên, chương trình thí điểm sẽ dùng token lập trình để phân phối trợ cấp, cho phép giới hạn khoản tiền theo nhà cung cấp, mục đích sử dụng hoặc khung thời gian nhất định. Theo Yonhap dẫn lời một quan chức BOK, giai đoạn 2 nhằm "đặt nền tảng cho thương mại hóa". Cấu trúc vận hành Trong mô hình này, BOK phát hành CBDC bán buôn — đồng tiền số dùng cho mục đích thanh toán bù trừ giữa các định chế tài chính. Trên nền đó, các ngân hàng thương mại phát hành token tiền gửi (đại diện trên blockchain cho tiền gửi của khách hàng) để người tiêu dùng và doanh nghiệp dùng thanh toán. Ông Kim Dongseop, Trưởng nhóm Hoạch định Tiền kỹ thuật số của BOK, mô tả mô hình là "phương án trung gian giữa CBDC và stablecoin". Vì sao người dùng và doanh nghiệp quan tâm Với người dân, token tiền gửi có thể lập trình có thể mở đường cho việc nhận phúc lợi của chính phủ trực tiếp vào ví số, thay vì chờ phiếu hay séc. Với doanh nghiệp, thanh toán bằng token có thể giúp giảm phí trung gian và phí thẻ, hỗ trợ biên lợi nhuận, đặc biệt với các nhà bán lẻ có doanh số lớn. Chương trình cũng sẽ kiểm tra liệu token tiền gửi có thể lập trình có giúp giảm gian lận và chi phí kiểm toán bằng cách cưỡng chế quy tắc chi tiêu ngay tại thời điểm giải ngân hay không. Ngân hàng tham gia và mốc thời gian Bảy ngân hàng ban đầu gồm KB Kookmin, Shinhan, Hana, Woori, Nonghyup, Industrial Bank of Korea và BNK Busan sẽ có thêm Gyeongnam Bank và iM Bank. Thí điểm được triển khai theo hướng "không ấn định thời điểm kết thúc". Project Hangang cũng trở thành ưu tiên chính sách dưới thời Thống đốc mới của BOK Shin Hyunsong, người đưa dự án này thành trọng tâm trong bài phát biểu chính sách đầu tiên sau khi nhậm chức vào tháng 4/2026. Diễn biến chính sách rộng hơn và hoạt động của khu vực tư nhân Hana Bank được cho là đang thiết kế stablecoin neo theo won (token tư nhân neo 1:1 theo won) trong bối cảnh Seoul thảo luận khung pháp lý cho stablecoin. Bộ Kinh tế và Tài chính cũng đề xuất cập nhật luật tài sản quốc gia đã 76 năm tuổi để phân loại tiền mã hóa là tài sản quốc gia, phát tín hiệu về các thay đổi quản lý sắp tới. Lo ngại về quyền riêng tư và tự do dân sự Tính "lập trình" khiến token tiền gửi hấp dẫn với chính phủ cũng làm dấy lên cảnh báo về quyền tự do dân sự. Các quy tắc giới hạn theo nhà cung cấp, danh mục chi tiêu hoặc thời hạn có thể được mở rộng vượt mục tiêu trợ cấp: đặt ngày hết hạn, hạn chế chi tiêu hoặc đóng băng ví có thể được áp dụng mà không có các bảo vệ như đối với tiền mặt. Mọi giao dịch CBDC đều được ghi trên sổ cái mà ngân hàng trung ương và các đối tác có thể truy cập — vấn đề cấu trúc mà các nhà hoạt động cho rằng áp dụng rộng rãi với CBDC, không chỉ riêng thiết kế của Hàn Quốc. e-CNY của Trung Quốc và đối trọng từ Mỹ Giới phê bình dẫn ví dụ đồng nhân dân tệ số của Trung Quốc (eCNY), trong đó một số khoản kích thích từng gắn ngày hết hạn. Bắc Kinh xem đây là biện pháp chống tích trữ, trong khi nhiều ý kiến khác coi đó là sự ép buộc. Một số nghiên cứu cảnh báo eCNY có thể tạo tiền lệ cho giám sát tài chính do nhà nước kiểm soát. Trái lại, Mỹ gần đây đi theo hướng ngược lại: lệnh cấm phát hành CBDC trong 4 năm đã trở thành luật vào ngày 11/7 khi Đạo luật 21st Century ROAD to Housing Act có hiệu lực mà không cần chữ ký của Tổng thống Trump. Tóm lược Giai đoạn 2 của Project Hangang nâng mức độ thử nghiệm lên đáng kể: mở rộng người dùng, đưa tiền ngân sách thật vào thí điểm và triển khai "tiền có thể lập trình" — yếu tố có thể định hình lại thanh toán, cơ chế phân phối phúc lợi và cấu trúc chi phí của doanh nghiệp tại Hàn Quốc. Đồng thời, chương trình cũng làm nóng tranh luận về quyền riêng tư và mức độ kiểm soát của nhà nước trong bối cảnh đồng tiền có thể được "mã hóa" kèm điều kiện. Kết quả thí điểm sẽ được các nhà hoạch định chính sách, ngân hàng, doanh nghiệp, nhóm bảo vệ quyền riêng tư và các quốc gia cân nhắc CBDC theo dõi sát.