Geopolitics

W związku z eskalacją konfliktu na Bliskim Wschodzie ceny ropy na świecie wyraźnie wzrosły, a Brent przebiła 100 USD za baryłkę. W środę wszystkie trzy główne indeksy giełdowe w USA spadły: S&P 500 zniżkował o 0,3%, Dow stracił 320 punktów (0,6%), a Nasdaq spadł o 0,5%. Średnia cena benzyny w USA podniosła się do 4,22 USD za galon.

Rząd USA przeznacza środki z ustawy CHIPS and Science na wsparcie sektora obliczeń kwantowych, przyznając po 100 mln USD firmom D-Wave Quantum, Rigetti Computing i Quantinuum. D-Wave chce zbudować wyżarzający system 100,000 qubit oraz maszynę bramkową 10,000 qubit. Rigetti zamierza skupić się na miniaturyzacji elektroniki odczytu i rozwoju wytwarzania chipów, a Quantinuum — na krajowej produkcji kwantowych półprzewodników we współpracy z GlobalFoundries. W szerszym planie CHIPS ujęto dziewięć firm kwantowych, w tym odlewnię chipów kwantowych dla IBM w Albany w stanie Nowy Jork o wartości 1 mld USD.

Amerykańskie siły uderzyły w tankowce w pobliżu irańskiej wyspy Kharg, co podbiło napięcia na Bliskim Wschodzie i zbliżyło ropę Brent do poziomu 100 USD za baryłkę. Inflacja konsumencka w Chinach wzrosła po raz pierwszy od kwietnia, a drożejące żywność i paliwa podbijają presję cenową. GrafTech International ogłosił podwyżkę cen elektrod grafitowych o co najmniej 30%, a akcje spółki wzrosły o 15%.

W środę rano indyjskie indeksy Sensex i Nifty zniżkowały do 75 060,61 pkt oraz 23 506,10 pkt. Spadkom sprzyjała eskalacja napięć w Azji Zachodniej, która wyniosła kontrakty terminowe na ropę Brent blisko poziomu 100 USD za baryłkę; notowania sięgnęły 99,33 USD. Wśród największych spadkowiczów znalazły się m.in. HCL Tech i Infosys. We wtorek Sensex zakończył sesję spadkiem o 0,73%.

Administracja Donalda Trumpa przekazała Fordowi, że jest „głęboko zaniepokojona” domniemanymi powiązaniami koncernu z chińską technologią i produkcją oraz krytykuje opóźnienie planu przeniesienia wytwarzania części modeli Lincoln z Chin do USA do 2030 roku. Ford odpowiedział, że jego zakład w Michigan stworzył 1,700 miejsc pracy przy produkcji baterii. Eksperci wskazali też, że chińscy producenci aut mogą trafić do amerykańskich salonów w perspektywie pięciu do dziesięciu lat, według CNN.

Amerykański sekretarz transportu Sean Duffy w liście do prezesa Ford Motor Jima Farleya ostrzegł, że rosnąca zależność firmy od chińskich technologii i partnerstw produkcyjnych może stanowić ryzyko dla bezpieczeństwa narodowego USA oraz zagrożenie dla miejsc pracy w amerykańskim przemyśle. Wskazał m.in. dalsze korzystanie przez Forda z licencjonowanej technologii akumulatorów CATL w Michigan, joint venture z chińsko kontrolowanym Geely w Hiszpanii oraz doniesienia o rozmowach z BYD w sprawie komponentów do hybryd. Duffy napisał też, że plany przeniesienia produkcji modeli Lincoln, takich jak Nautilus, z powrotem do USA mogą zostać przesunięte nawet na 2030 r. Akcje Forda spadły tego dnia o 4.1%.

Huti zaatakowali cywilne i gospodarcze obiekty w południowej Arabii Saudyjskiej, raniąc 73 osoby. Saudyjskie ministerstwo energii poinformowało, że w kilku instalacjach naftowych i obiektach użyteczności publicznej wybuchły pożary, co doprowadziło do tymczasowego wstrzymania pracy. Zdarzenie podsyciło obawy o podaż, a cena ropy Brent wzrosła o 1,2% do 97,40 USD.

Wobec eskalacji napięć między USA a Iranem Brent zyskał w ubiegłym tygodniu około 8% i utrzymywał się blisko 95 USD za baryłkę, podsycając obawy o możliwe zakłócenia dostaw energii przez Cieśninę Ormuz. Rezerwy walutowe Indii wzrosły do rekordowych 740,8 mld USD na dzień 28 sierpnia, co zwiększa bufor banku centralnego w zarządzaniu zmiennością kursu. Tymczasem amerykański raport z rynku pracy pokazał wzrost liczby miejsc pracy poza rolnictwem o 1,62,000 w sierpniu, co podtrzymuje niepewność wokół perspektyw polityki Fed. W efekcie utrzymują się wahania nastrojów na rynkach globalnych.

Sekretarz skarbu USA Scott Bessent ogłosił, że administracja prowadzi operację „Economic Outcast”, łącząc blokadę morską z szerokimi sankcjami wobec Iranu. Według niego około 30 milionów baryłek irańskiej ropy nie może zostać wyeksportowane i nie da się uzupełnić tej podaży nowymi wysyłkami. Irański rial od marca stracił ponad 60% wartości, inflacja przekroczyła 80%, a MFW prognozuje, że gospodarka Iranu skurczy się w tym roku o 6,1%. Jednocześnie dzienny przepływ ropy przez Cieśninę Ormuz spadł do ok. 18 milionów baryłek, poniżej poziomów sprzed wojny.

Dowództwo Centralne USA (CENTCOM) poinformowało o uderzeniach w trzy tankowce z ropą powiązane z irańskim Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC). Według CENTCOM działania miały trwale unieruchomić jednostki M/T Downy w pobliżu wyspy Kharg oraz M/T Stark 1 w rejonie Jask. Operacja była odpowiedzią na wcześniejsze odpalenie przez IRGC pocisków balistycznych w kierunku dwóch okrętów US Navy. CENTCOM przekazało, że nie ma doniesień o stratach.