Banki budują infrastrukturę dla Bitcoina, by zarabiać na 13,9 mln BTC należących do osób prywatnych

Nowy Bitcoin Banking Adoption Index przygotowany przez Strategy ocenił 25 dużych banków i instytucji finansowych na łączny wynik 32%. Wskaźnik ma charakter "depth score" i pokazuje, jak daleko badane podmioty rozwinęły usługi związane z Bitcoinem w obszarach takich jak: powiernictwo (custody), trading, produkty inwestycyjne, kredytowanie oraz wsparcie ze strony kierownictwa. Równolegle Bitwise w raporcie "Q3 2026 Crypto Market Review" szacuje, że osoby prywatne posiadają 66,1% maksymalnej podaży Bitcoina wynoszącej 21 mln, czyli ok. 13,9 mln BTC. Dla porównania, firmy kontrolują 7,8% podaży, a fundusze i ETF-y 7,2%. Nawet po zsumowaniu dwóch ostatnich kategorii daje to tylko ok. 15% (ok. 3,15 mln BTC) — osoby prywatne mają więc blisko 4,4 razy więcej BTC niż firmy oraz fundusze i ETF-y łącznie. Zestawienie tych danych pokazuje kontrast między 32% łącznym wynikiem adopcji bankowej a 66,1% udziałem osób prywatnych w maksymalnej podaży, przy 7,8% po stronie firm i 7,2% po stronie funduszy i ETF-ów. Wskaźnik Strategy nie mierzy własności samych monet. Ocenia, czy banki zbudowały "instalacje" wokół Bitcoina: systemy custody, zespoły tradingowe realizujące zlecenia, ofertę produktową, programy pożyczkowe oraz publiczne sygnały akceptacji aktywa. Wysoki wynik oznacza zdolność do przechowywania, handlu, udzielania kredytów pod zastaw i pakietowania ekspozycji na BTC dla klientów. Prawdziwa siła detalicznych posiadaczy jest widoczna w strukturze własności — i to ona tłumaczy, dlaczego banki w ogóle inwestują w tę infrastrukturę. Banki reagują na kombinację czynników: popyt klientów, wzrost ETF-ów, aktywność skarbca korporacyjnego, zmiany regulacyjne oraz presję konkurencyjną ze strony firm natywnie krypto. Skala wykorzystania Bitcoina przez klientów jest już na tyle duża, że sektor bankowy nie może jej ignorować, a 32% odzwierciedla odpowiedź na popyt, który powstał lata przed tym, zanim banki zaczęły budować własne usługi custody. Duża baza posiadaczy oznacza dla banków gotową pulę klientów do pozyskania, zamiast konieczności tworzenia rynku od zera. W praktyce konkurencja zaczyna się od walki o konta i relacje, które osoby prywatne już mają — z giełdami, wyspecjalizowanymi podmiotami custody oraz narzędziami self-custody — zanim pojawi się rywalizacja o same monety, które ktoś mógłby sprzedać. Własność i kontrola coraz częściej się rozchodzą. Bank może przechowywać Bitcoina klienta, realizować transakcje, administrować zabezpieczeniem i pobierać opłaty, podczas gdy klient pozostaje rzeczywistym właścicielem ekonomicznym. Zakres praw klienta zależy od umowy custody, maklerskiej lub pożyczkowej, w tym od tego, czy aktywa mogą być transferowane lub rehypotekowane. To oddziela kontrolę nad interfejsem klienta od prawnego tytułu do aktywa. Banki mogą zyskiwać wpływ na dostęp, raportowanie i warunki zabezpieczenia wraz z popularyzacją kont pośredniczących, ale sam indeks nie dowodzi, że banki już dziś mają przewagę nad giełdami lub self-custody. Skalę potencjalnej migracji dobrze pokazują proste scenariusze. Gdyby 10% z 13,9 mln BTC przypisywanych osobom prywatnym trafiło do rozwiązań custody lub rachunków maklerskich kontrolowanych przez banki, na "bankowych torach" znalazłoby się ok. 1,39 mln BTC. Pozostałe 90% pozostałoby poza tymi rachunkami, w self-custody lub u innych pośredników. Przy 25% byłoby to ok. 3,47 mln BTC, a przy 50% niemal 6,94 mln BTC. W każdym wariancie prawa do wypłaty i faktyczna kontrola zależałyby od zapisów umownych. Przykładowy udział BTC należących do osób prywatnych, który przechodzi na infrastrukturę kontrolowaną przez banki: 10% (ok. 1,39 mln BTC): banki zyskują opłaty za custody, realizację transakcji, wgląd raportowy i relację rachunkową; osoby prywatne zachowują własność ekonomiczną większości monet. 25% (ok. 3,47 mln BTC): banki zdobywają istotny przyczółek w custody, maklerce i pożyczkach; osoby prywatne zachowują własność, ale mają mniej bezpośredniej kontroli, jeśli korzystają z pośredników. 50% (ok. 6,94 mln BTC): banki odgrywają centralną rolę w custody i dostępie klienta, z potencjalnym wpływem na rynki zabezpieczeń; własność ekonomiczna pozostaje po stronie klientów, lecz podlega warunkom custody, a dostęp i egzekucja zleceń przesuwają się w stronę banków. Kierunek dalszych zmian wzmacniają regulacje i standardy rachunkowe. SEC, poprzez SAB 122, uchyliła SAB 121, które nakazywało podmiotom zabezpieczającym kryptoaktywa dla użytkowników platform ujmowanie zobowiązania i odpowiadającego mu aktywa w bilansie. Zmiana usunęła podejście księgowe wskazywane przez branżę jako przeszkoda dla custody na dużą skalę. Rezerwa Federalna wycofała wymóg wcześniejszego zawiadamiania przez stanowe banki członkowskie przed rozpoczęciem aktywności związanej z kryptoaktywami, włączając ten nadzór do standardowego procesu supervisingu. OCC wskazał, że banki krajowe mogą kupować i sprzedawać kryptoaktywa trzymane w custody na dyspozycję klienta jako element dozwolonych usług powierniczych. Z kolei ramy ujawnień Bazylejskiego Komitetu dotyczące ekspozycji banków na kryptoaktywa weszły w życie w ramach Basel Framework 1 stycznia 2026 r., wprowadzając wymogi ujawnień jakościowych i ilościowych dla banków działających międzynarodowo w jurysdykcjach wdrażających standard. Jedna możliwa ścieżka zakłada upowszechnienie kredytów zabezpieczonych Bitcoinem jako produktu wealth management. Banki mogłyby pobierać opłaty za kredyty zabezpieczone bez konieczności posiadania bazowego BTC. Posiadacze mogliby pożyczać pod zastaw, utrzymując ekspozycję cenową, a pożyczkodawcy natywnie krypto stanęliby pod presją marżową, jeśli banki zaoferują niższe stawki lub lepszą integrację z rachunkami. Alternatywny wariant to opór rynku: awarie custody, limity wypłat, opłaty lub ryzyko kontrahenta utrzymują Bitcoina osób prywatnych w self-custody i na platformach krypto. Banki i tak przejmują strumienie z ETF-ów oraz klientów preferujących regulowaną "nakładkę". Bezpośrednie custody monet trzymanych przez osoby prywatne pozostaje poza zasięgiem, a giełdy budowane od początku pod Bitcoina utrzymują relacje, o które banki zabiegają. Instytucjonalizacja Bitcoina przebiega w kolejności nietypowej dla większości produktów finansowych. Najpierw osoby prywatne zbudowały bazę własności, a dopiero później banki zaczęły rozwijać custody, kredytowanie i systemy wealth management, które dziś konkurują o udział w tym rynku. Niezależnie od tego, jaka część z 13,9 mln BTC ostatecznie trafi na rachunki kontrolowane przez banki, monety już należą do ludzi, do których banki próbują dotrzeć — i ta własność pojawiła się na długo przed instytucjonalnym "zaproszeniem".